Dong Nai tren duong hoi nhap va phat trien

Dong Nai tren duong hoi nhap va phat trien

1 Pages 1-10

▲back to top

1.1 Page 1

▲back to top

1.2 Page 2

▲back to top

1.3 Page 3

▲back to top
Đông
Nai
trên
đường
hội
nhập
và
phất
triển

1.4 Page 4

▲back to top
BAN BIÊN SOẠN:
- NSND.ĐD Giang Mạnh Hà (Chủ biên)
- Bà Hoàng Ngọc Điệp
- Bà Trần Thu Hằng
- Bà Ngô Hường
- Bà Phạm Thị Thanh Vân
- Ông Nguyễn Đình Quốc Vãn

1.5 Page 5

▲back to top
HỘI VÀN HỌC NGHỆ THUẬT ĐỔNG NAI
NSND.ĐD GIANG MẠNH HÀ
(Chủ biên)
Đông Nai
trên đường hội nhập và phát triển
Tuyển tập VHNT
THƯ VIỆN ĨMDồNG NAI
SÁCHTẶNG
2025/ÔC/iíV 002093
NHÀ XUẤT BẢN ĐÓNG NAI

1.6 Page 6

▲back to top

1.7 Page 7

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 5
Tầm nhìn của một doanh nhân
Bút ký của Lê Hương Thơm
ầu giờ chiều, giữa cái nắng tháng 5 oi à, đoàn
Đvăn nghệ sỹ thuộc Hội Văn học Nghệ thuật
Đông Nai đến thăm đại bản doanh cùa một doanh
nhân nổi tiếng trên địa bàn tình với biệt danh khá thú
vị: "VUA HEO" Ông là Phạm Đức Bình - Chú tịch
HĐQT - Tổng giám đốc Công ty TNHH Thanh Bình,
đứng chân trên địa bàn phường Long Bình, thành phố
Biên Hòa.
Văn phòng chính của Thanh Bình gần kề cơ sở chế
biến thức ăn gia súc của công ty. Xe tài vào ra chở
hàng hóa nhộn nhịp, tiếng máy xúc, máy xay... rộn
ràng. Khu sàn xuất rộng mênh mông, chi đi bộ tham
quan cũng toát mồ hôi. Anh Đồng Văn Hóa, Phó giám
đốc phụ trách kinh doanh của công ty cho biết, khu
vực sàn xuâ't rộng gần 10 ha, sàn phẩm thức ăn cho
heo, gà, cá, tôm... đưa ra thị trường hàng trăm tấn/
ngày, do vậy nếu đi hết phải mất cà ngày. Chẳng vậy
mà cuối buổi tham quan, một nhiếp ảnh gia mải mê
tìm góc đẹp chụp ảnh đã lạc đường, không tìm thấy
lối ra xe, đoàn phải củ' người đi tìm.

1.8 Page 8

▲back to top
6 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
Trên đường đi đến công viên "Vườn Kiều" - một
mô hình du lịch của công ty Thanh Bình đang được
nhiều người quan tâm, Phó giám đốc Hóa giới thiệu
với chúng tôi nhũng hạng mục công ty đã và đang
thực hiện như: khu nhà trọ cho công nhân khu công
nghiệp, khu chăn nuôi gia súc, sản xuâ't vật liệu xây
dụng, trường mẫu giáo... Nghe câu chuyện hấp dân,
tôi hỏi anh: Là trọ lý đắc lực của Tống giám đốc,
anh thấy "ông chủ" của mình ra sao? Hóa trả lời
ngay không cần suy nghĩ: Điều đầu tiên là ông ấy có
TAM NHÌN. Tổng giám đốc Bình có tầm nhìn xa và
tính tình rất quyết đoán. Ông biết nắm bắt cơ hội, đi
trước, đón đầu thời đại nên những quyết sách trong
hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty hầu hết
là đúng và kịp thời. Hóa kế, anh quê Nam Định, tốt
nghiệp đại học được bạn bè giới thiệu và bàn thân
cũng tìm hiểu thông tin về công ty nên quyết định
"thử vận may" bằng cách thi tuyển vào Thanh Bình.
Kỳ thi đó có nhiều người nhưng tất cá đều "rớt", chỉ
mình Hóa được nhận vào làm việc. Hơn 10 năm sát
cánh cùng công ty, anh câm nhận được khát vọng, sự
tự tin, tinh thần dám nghĩ, dám làm của người "đứng
mũi chịu sào" Phạm Đức Bình. Một số công trình
đang xây dựng nhằm mở rộng sản xuất kinh doanh
chính là do ông mua lại nợ xấu của những đơn vị làm
ăn thua lỗ. Tôi buột miệng nhận xét: Vậy là công ty
thực hiện theo lời Bác Hô "ích nước, lợi nhà", vừa cứu
được doanh nghiệp khỏi phá sản, gây thâ't thoát tài
sản của nhà nước, vừa có thêm điều kiện phát triển

1.9 Page 9

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 7
sản xuất, kinh doanh rồi còn gì. Vâng, đúng vậy, Hóa
vui vẻ tán thường...
Chẳng mấy chốc, xe đưa chúng tôi tới Vườn Kiều.
Tổng giám đốc Đức Bình ra tận cổng đón khách. Quả
đúng như cái tên, một công viên cây xanh tươi tốt
trùm bóng mát lên con đường trải nhựa xinh đẹp.
Ngay đầu lối vào, chủ nhân đã dựng một tâm bia đá,
trên đó trang trọng nổi bật hai câu thơ lục bát: "Vườn
Kiều đón khách du xuân. Đọc thơ ngắm cành thương
thân nàng Kiều" Không chỉ thế, suốt dọc con đường
dẫn sâu vào trong vườn, dưới môi gốc cây đều được
dựng một tấm bia đá khắc những câu thơ rút tù’ tác
phẩm bất hủ "Truyện Kiều" của đại thi hào Nguyễn
Du. Không giàu niềm tụ’ hào về người cha Phạm Văn
Khoát đồng thời cũng là người sáng lập công ty và khu
du lịch độc đáo có một không hai trên đất Đồng Nai,
ông Đức Bình nói: Ý tưởng lập một khu vườn mang
tên "Vườn Kiều" của cha tôi xuâ't phát từ tình yêu của
ông cụ đối với Thi hào Nguyễn Du và "Truyện Kiều"
Toàn bộ Vườn Kiều có diện tích khoảng ba ngàn mét
vuông, cụ phải mất gần chục năm đế xây dựng. Bị
hâ'p dẫn bởi câu chuyện lãng mạn của Tổng giám đốc,
tôi bày tỏ ý muốn được gặp cụ Khoát, người tôi đã
từng biết từ nhiều năm trước. Phạm Đức Bình vui vẻ
gọi điện cho cha rồi chuyển máy cho tôi nói chuyện.
Vừa nghe tôi giới thiệu về bản thân, cụ Khoát nhận ra
ngay người quen. Qua khoảng 20 phút điện đàm, tôi
cảm nhận sự dam mê với nghề chăn nuôi, đặc biệt là
về công trình Vườn Kiều thơ mộng của cụ Khoát vẫn

1.10 Page 10

▲back to top
8 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
cháy bỏng, dù cụ đã tuổi cao, sức yếu.
Cơ duyên lập Vườn Kiều của cụ Khoát bắt nguồn từ
thời trẻ, khi cụ đến vói Truyện Kiều. Đọc và suy ngâm,
từ chỗ bị cuốn hút vào số phận các nhân vật, đặc biệt là
thân phận ba chìm bảy nổi cùa nàng Kiều, cụ Khoát dần
đồng càm với "Nhũng điều trông thấy" cùa đại thi hào
Nguyễn Du. Cụ nảy ra ý thê hiện niềm dam mê Truyện
Kiều theo cách riêng của mình. Bước đầu cụ sưu tầm
tất cà nhũng loại cây, hoa được nhắc đến trong Truyện
Kiều, đưa về trồng trong vườn. Tiếp đó cụ cho dụng
những tiểu cảnh khắc họa chân dung nhân vật gắn với
nhũng tình tiết trong câu chuyện về nàng Kiều như:
Liễu Chương Đài, Am Các Tự, Hồ Xuân Hương.v.v...
Bởi vậy mới có những câu thơ được trích ra từ Truyện
Kiều mang ẩn ý sâu xa của chù nhân: "Cỏ non xanh
rợn chân trời/ Cành lê trắng điểm một và bông hoa..
"Người đâu gặp gỡ làm chi/ Trăm năm biết có duyên
gì hay không..." "Vầng trăng ai xẻ làm đôi/ Nửa in gối
chiếc nửa soi dặm trường."Phong trần mài một lưỡi
gươm/ Những phường giá áo túi cơm sá gì...". Những
tiểu cành nàng Kiều ờ lầu Ngưng Bích, cuộc gặp gỡ
giữa Kiều với Kim Trọng... gây ấn tượng mạnh với du
khách, nhiều người chia sẻ chính nhờ tới tham quan
Vườn Kiều mà họ càng thêm trân trọng tác phẩm bâ't
hủ của Đại thi hào Nguyễn Du.
Đúng trên "lầu Ngưng Bích", có thể ngắm toàn
cảnh khu vườn rộng, thả hồn đón làn gió mát rượi
thối lên tù’ hồ Sông Mây. Giữa không gian thơ mộng

2 Pages 11-20

▲back to top

2.1 Page 11

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 9
của Vườn Kiều có ao thà cá, hồ bán nguyệt, hoa và cây
trái qúy được kết dáng, tạo cành bắt mắt. Đưa chúng
tôi tham quan một vòng quanh vườn, Phạm Đức Bình
kể:
- Vườn Kiều được tạo dựng đến nay đã hơn 20 năm,
mặc dù ý tưởng của cha tôi có từ khi cụ còn trẻ nhưng
mãi đến năm 1996 vườn mới bắt đầu được xây dựng.
Khu vườn thê’hiện tình yêu với Truyện Kiều và cũng
là khát vọng của cha tôi muốn có một khu du lịch mới
lạ, độc đáo đê sau những giờ lao động căng thang, đới
tác của công ty và người dân có thê đến đây thưởng
ngoạn, thay đổi không khí, phục hồi sức khỏe. Hiện
tại "Vườn Kiều" là một trong những hướng phát triển
du lịch xanh mà công ty Thanh Bình hướng tới, như
một điểm nhấn chăm sóc khách hàng.
Nghe Tổng giám đốc Đức Bình giới thiệu nhũng
ngành nghề chính của công ty, tôi tò mò:
- Doanh nghiệp dã phát triến đa lĩnh vực sao "ông
chủ" vẫn muốn giữ "Ngai vàng" của "Vua heo"?
Phạm Đức Bình cười cười:
- Có lẽ tại tôi có duyên với nghề. Người ta đặt biệt
danh "Vua heo" cho tôi vì nuôi heo là nghề "cha
truyền con nối", từ đời cha đến đời tôi gắn bó với
con heo, gia đình tôi cũng khởi nghiệp từ con heo. Ý
tưởng lập Vườn Kiều cũng xuất phát tù’ cha tôi. Ông
muốn qua du lịch sinh thái truyền cám hứng cho con
cháu trong lao động sáng tạo, phát triển sàn xuất, kinh

2.2 Page 12

▲back to top
10 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
doanh. Ngay cái tên Thanh Bình cũng là cha tôi đặt,
với ý nguyện hướng tới sự bình an, hạnh phúc của
con người. Thương hiệu Thanh Bình như một lời dặn
dò của lớp tiền bối, khuyên nhũng hậu duệ chúng
tôi phải không ngùng phấn đấu, giữ gìn thanh danh
của mình. Có người hòi tôi, là cha con ruột mà cha
là Phạm Vãn, sao con trai lại là Phạm Đức? Thú thật,
đây cũng là dụng ý cùa cha tôi. Ông cụ luôn mong con
cháu mình dù ở đâu, dù kinh doanh, sàn xuất ngành
nghề gì cũng phải lấy cái đức làm đầu.
Thấm nhuần tâm nguyện của cha nên Phạm Đức
Bình khởi đầu sự nghiệp là một cơ sở chăn nuôi nhỏ,
đến nay đã trở thành một doanh nghiệp tên tuổi có
quy mô lớn. Dù trài qua những thời điểm không
thuận buồm xuôi gió, gặp vô vàn khó khăn, thất bại,
ông vẫn kiên trì, quyết tâm vượt lên nghịch cảnh và
đã thành công.
-Tổng giám đốc có kỷ niệm nào đáng nhớ trong
hành trang vào đời, chia sẻ với tôi được không? Tôi hỏi.
Phạm Đức Bình trầm ngâm:
- Kỷ niệm thì nhiều lắm, vui có, buồn có. Nhưng
xin kể về một kỷ niệm sâu sắc nhất và cũng là bài học
quý giá góp phần đưa tôi trở thành doanh nhân, làm
chủ một doanh nghiệp lớn như hiện nay. Đó là vào
năm 2000, khi ngành chăn nuôi đang phát triển tốt
nhưng thấy xuất khẩu cà phê mang lại lợi nhuận cao
hơn, tôi liền bỏ ra hàng trăm tỷ đồng thu mua, xuất
khẩu cà phê. Nhưng sự đời, người tính không bằng

2.3 Page 13

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 11
trời tính. Sau thời kỳ ồ ạt xuất khẩu, giá cà phê bắt
đầu tuột dốc, thị trường cà phê phập phù, không ô’n
định, cộng với việc chưa có kinh nghiệm trên lĩnh vực
kinh doanh đầy may rủi nên việc xuâ't khẩu cà phê
bị lỗ nặng. Tôi mâ't sạch vốn liếng. Cái phao cứu sinh
giúp tôi cùng công ty Thanh Bình qua khỏi con "bĩ
cực" là Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triến Nông
thôn Đồng Nai. Thanh Bình nhiều năm là khách quen,
đối tác làm ăn có uy tín cùa Ngân hàng, nên khi gặp
rủi ro, Ngân hàng tin tưởng hỗ trợ vốn để tôi vực dậy
công ty. Từ đó tôi chuyên tâm vào phát triển ngành
chế biến thức ăn gia súc. Đó là kỷ niệm nhớ đời mà
cũng là bài học xương máu khiến tôi thận trọng và
tính toán chắc chắn hơn trong sàn xuâ't kinh doanh.
Tuy đang ăn nên làm ra, nắm trong tay hàng trăm
lao động có tay nghề cao, tạo công ăn việc làm cho
hàng ngàn lao động nông thôn trong và ngoài tỉnh
thông qua hợp đồng gia công chăn nuôi, đa dạng hóa
ngành nghề... nhưng theo Phạm Đức Bình, sản xuất
kinh doanh ngày nay không thể lấy cần cù bù thông
minh. Muốn phát triển bền vững phải có tầm nhìn xa.
Đặc biệt thời kỳ đất nước đang từng ngày đổi mới, hội
nhập với thế giới sâu rộng thì làm ăn càng phải tính
toán kỹ. Doanh nghiệp phải sẵn sàng "đóng tàu lớn
để ra biển lớn" "Tàu lớn" tức là phải có chiến lược lâu
dài, có kỹ năng, trình độ công nghệ cao. Với phương
châm đó, từ nhiều năm nay, Thanh Bình tập trung đầu
tư cho con người. Thực tế hiện nay, nuôi heo là một
trong những nghề chịu nhiều rủi ro nhất, bởi vậy công

2.4 Page 14

▲back to top
12 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
ty chủ trương làm ăn theo cách "không dồn trứng vào
một giỏ" Nếu trước đây Thanh Bình tập trưng tất cà
vào con heo thì nay công ty chủ động đầu tư sàn phẩm
đa dạng như: chăn nuôi gà, nuôi trồng thủy hái sán...
Gần đây công ty mò rộng đầu tư chăn nuôi ra nhiều địa
phương khác bằng nhiều hình thức khác nhau. Co cấu
lại sàn xuất phù hợp với nhu cầu thị trường mà khâu
đột phá là xây dụng chiến lược đưa sán phẩm chế biến
thức ăn gia súc thành hàng hóa chủ lực. Nhằm tạo sức
cạnh tranh bằng uy tín chất lượng sàn phâìn, Thanh
Bình đã mời các chuyên gia hàng đầu về chăn nuôi
cộng tác vói công ty, cho họ đảm nhận các vị trí quan
trọng. Công ty đầu tư xây dụng dây chuyên sản xuất
hiện đại theo công nghệ của Hà Lan, cử người đi học
tập kinh nghiệm tại tập đoàn CP Thái Lan về chế biến
thức ăn gia súc theo quy trình khép kín. Ngoài nhà
máy chế biến thức ăn cho heo mang nhãn hiệu "Con
heo đò" tại Đồng Nai, công ty đã mở thêm nhiêu nhà
máy, xí nghiệp chếbiến thức ăn gia súc tại các tỉnh Đắc
Lắc, Plei Ku, Gia Lai...
Chọi nhớ câu chuyện Hóa kể dở dang khi ngồi trên
xe, tôi hỏi:
- Nghe nói Tổng giám đốc không chỉ giỏi quản lý
chi đạo sãn xuâ't, kinh doanh mà còn giỏi xoay chuyển
"nợ xấu", thực chất chuyện này là thế nào?
Phạm Đức Bình trả lời với nụ cười cởi mở:
- Nhiều người bảo tôi "liều". Nhưng thực ra tôi đã
tính toán kỹ và thấy hiệu quả mói dám làm. Mở đầu

2.5 Page 15

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập vả phát triển 13
các "phi vụ liều" là vào năm 2006, khi biết một công
ty đầu tư nước ngoài tại KCN Long Bình có vốn đăng
ký hon 3,6 triệu USD, do hoạt động không hiệu quả
đã nợ hơn 34 tý Việt Nam đông mất khá năng thanh
toán rao bán, tôi quyết định mua lại 100% quyền sở
hữu với giá 1 USD và chứng nhận thanh toán khoản
nợ của công ty đó. Tính đêh nay công ty Thanh Bình
đã mua 15 đơn vị theo kiểu như vậy. Và việc này đã
tạo ra hiệu quả cao. Nổi bật là khu vườn ở Sông Mây
rộng hơn 10 ha, sau khi thanh toán nợ trị giá hơn 3 tỷ
đồng, một năm sau mang lại hiệu quà gấp nhiêu l'ân.
Nhung cũng có những "phi vụ" sau khi mua chúng
tôi xây dựng những công trình phục vụ dân sinh, làm
từ thiện. Ví dụ như tôi mua hon 10 ha đất khu vực giáo
xứ Tây Hái đê xây 80 phòng trọ làm nhà "tạm lánh"
cho những cô gái "lỡ dại", sinh con ngoài ý muốn.
Chúng tôi còn trợ giúp vốn cho các cô làm ăn, ổn định
cuộc sống đối với nhũng trường hợp khó khăn. Thanh
Bình xây dụng cả trường mẫu giáo miên phí, đầu tư
hàng tỷ đồng hỗ trợ vốn cho phụ nữ đon thân, trẻ mồ
côi, người neo đon... với phương châm: "giúp cần câu
hơn cho con cá" Công ty đang xây dụng một khu nhà
trọ hàng chục phòng cho công nhân làm việc tại khu
công nghiệp ở với giá rẻ...
Lý giải về những hoạt động râ't nhân văn như trên,
Phạm Đức Bình lại nhắc đến cha mình, tâm gương về
lòng nhân ái thương người. Bản thân làm ra nhiều của
cải vật chất bằng lao động cực nhọc nhung cụ Khoát
luôn sẵn sàng sẻ chia, giúp đỡ cộng đồng. Đặc biệt

2.6 Page 16

▲back to top
14 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
trong sinh hoạt hàng ngày cụ rất tiết kiệm, không bao
giò lãng phí. Cụ ăn uống đơn giản, có bữa chi ăn khoai
lang cho dê tiêu. Tuổi càng cao cụ càng tiết kiệm, luôn
căn dặn con cháu phải sống giàn dị, tiết kiệm để còn
giúp đỡ nhũng người đang khó khăn, hoạn nạn.
Có lẽ chịu ảnh hường sâu sắc tù’ một người cha
nhân hậu nên trong câu chuyện kể về quá trình khởi
nghiệp của mình, Phạm Đức Bình rất khiêm nhường,
ông không tự mãn với thành tích đạt được và thường
nhắc nhiều về ân nghĩa với cá nhân này, tập thê’ nọ.
Tôhg giám đốc chốt lại một điều khiến chúng tôi thấy
ấm lòng: "Tâm nguyện của tôi là, tất cà lợi nhuận làm
ra sau khi nộp thuế cho Nhà nước chỉ dành 20% cho
gia đình, 80% dành cho các chương trình xã hội, từ
thiện" Tôi miên man nghĩ, thời nay nhiều người làm
từ thiện, nhưng hiếm có doanh nhân nào dành gần hết
sản nghiệp cho xã hội với tâm lòng thảo thơm đáng
quý, đáng trọng như Tổng giám đốc Phạm Đức Bình...
Chúng tôi rời công ty Thanh Bình khi trăng vừa
lên. Gió từ hồ Sông Mây thôi lồng lộng làm không khí
dịu mát hơn. Cả khu Vườn Kiều bìmg sáng lung linh
trong ánh đèn rực rỡ. Tiễn chúng tôi ra xe với nụ cười
hồn hậu, Tổng giám đốc Phạm Đức Bình bắt tay tạm
biệt từng thành viên trong đoàn. Tôi cảm nhận bàn tay
"Vua heo" thật rắn rỏi, ấm áp, đúng như bản chất của
một doanh nhân có tầm nhìn xa, trông rộng, có tấm
lòng nhân văn và bàn lĩnh vượt trội hơn người...

2.7 Page 17

▲back to top
Đồng Nai trên đu'ò’ng hội nhập và phát triển 15
7\\)ổng trại trong mơ
Ghi chép của Hoàng Ngọc Điệp
ột sáng đầu mùa mưa 2019, tôi và hai hội viên
MHội Văn học - Nghệ thuật Đồng Nai là nhạc sĩ
Trường Thịnh và nhà văn Phạm Văn Đảng về huyện
Thống Nhất. Anh Ngô Thanh Tùng - Trường phòng
Nông nghiệp huyện đã hẹn sẽ đưa chúng tôi tới thăm
Nông trại Dốc Mơ, một mô hình làm nông nghiệp kết
hợp du lịch sinh thái vườn mà theo Tùng là "rất triển
vọng" của huyện.
Từ UBND huyện Thống Nhất, chiếc xe con do Phạm
Văn Đảng cầm lái rời đường lớn, men theo con đường
nhỏ hẹp chạy qua vườn rẫy lô xô những mỏm đá đen
mà Tùng gọi là "đá nhô đầu", trên đó cây trồng chủ
yếu là chuối.

2.8 Page 18

▲back to top
16 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
Xe chạy được một lúc, Tùng reo "Đến rồi kìa!",
trong khi chúng tôi còn đang ngơ ngác nhìn qua cửa
sổ xe, chưa nhận ra nông trại ờ đâu. Đập vào mắt tôi là
những bảng chỉ dẫn bằng gỗ ghi dòng chữ "Khu cắm
trại", "Khu chăn nuôi", "vườn quýt", "vườn chôm
chôm", "vườn tiêu" Xe chui qua một khúc cây cong
gác lên hai cây cột chôn xuống đất - cái cổng độc đáo
cũng khác xa với trí tưởng tượng cùa tôi. Chúng tôi
để xe bên ngoài rồi lội bộ vào trong. Sự ngỡ ngàng lân
tò mò cùa khách tăng lên khi một người đàn ông trẻ
có gương mặt bầu, làn da nâu sáng bước ra chào. Đó
chính là ông chú nông trại. Áo thun xanh cổ bé, quần
sậm màu ống rộng như quần bà ba, thoạt nhìn anh
có vẻ "hai lúa" đặc, duy gương mặt toát lên vẻ thông
minh và thần thái của người có học thức. Anh tự giới
thiệu tên Phạm Ngọc Thọ, kiến trúc sư, 37 tuổi, đã có
hơn mười năm làm việc ở Thành phố Hồ Chí Minh
trước khi trở thành chủ Nông trại Dốc Mơ. Một cô bé
da nâu giống Thọ cũng bước tới vòng tay chào khách,
đó là con gái của anh.
Văn phòng làm việc mà tôi gọi là "Đại bản doanh"
của Thọ khá độc đáo, chi là một cái hầm cạn hình
vuông được đào sâu xuống lòng đất khoảng gần một
mét, láng xi măng, bên dưới kê vài dãy bàn ghế, mái
lợp tranh tre. Ngay trên thành "hầm" là dãy kệ gỗ bày
những bình hũ đựng thứ nước giải khát mà Thọ giải
thích là si rô chôm chôm. Đứng bán hàng toàn các cô
gái trẻ măng, cách đó vài bước chân là một nhóm phụ
nữ đang ngồi lột vỏ chôm chôm. Những trái chôm

2.9 Page 19

▲back to top
THƯ VỈỆNYÍNH DỒNG NAI
_ _ _ SÁCH TẶNG
Đồng Nartrúu đuùny I lộr nhập-rè phát triển 17
chôm màu đỏ tươi với lớp gai mềm trông thật ngon
mắt. Từ "căn hầm văn phòng" nhìn ra phía trước sẽ
thấy một hồ nước nhỏ bên trên có căn nhà sàn trông
như một nhà hàng nổi, những chùm hoa giấy rực rỡ
trên lan can nhà sàn nghiêng bóng xuống làn nước
trong xanh. Khung cảnh giàn dị mà thật hữu tình.
Chúng tôi ngồi chưa ấm chỗ thì một vị lãnh đạo Sở
Nông nghiệp và Phát triến nông thôn đi tới, nét mặt
không giàu được vẻ mệt mỏi. Thì ra, ông theo đoàn
cán bộ tỉnh xuống làm việc với huyện Thống Nhâ't,
triển khai các phương án phòng, chống dịch tá lợn
Châu Phi. Tỉnh Đồng Nai có số lượng trang trại nuôi
heo và SỐ đâu heo lớn nhất cả nước. Thống Nhất lại
là "thủ phủ "chăn nuôi heo của tinh, hiện tại dịch tả
chưa lan tới đây nên toàn huyện đang căng sức chống
dịch. Vị lãnh đạo nọ chào hỏi xong bèn nằm khểnh
trên chiếc võng, lấy tay che mặt, chắc ông cố gắng
chợp mắt mươi phút để chiều còn "chiến đấu" tiếp.
Tôi chợt nhận ra, Nông trại Dốc Mơ có lẽ là nơi nghi
chớp nhoáng khá lý tưởng của các cán bộ cấp tinh đi
họp hành hoặc bị "lỡ độ đường"
Trưởng phòng Nông nghiệp Thanh Tùng là chỗ
thân thiết với chủ trang trại như người một nhà. Anh
cũng khoan khoái ngả mình trên chiếc võng đong đưa
dưới mái lá, trong khi tôi và Phạm Văn Đảng tranh
thủ nghe Phạm Ngọc Thọ "bật mí" về hành trình khởi
nghiệp của anh.
Theo lời Thọ thì ý tưởng làm nông trại sạch kết hợp
2025/DC/WV 002093

2.10 Page 20

▲back to top
18 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
du lịch sinh thái của anh bắt nguồn tù' cuộc sống lam
lũ, một nắng hai sương của ba má anh và những người
nông dân miền Tây. Thọ quê An Giang, gia đình anh
mấy đời chân lấm tay bùn, một nắng hai sương với
cây lúa mỗi năm ba vụ mà vẫn không thoát nghèo.
Nhìn bà con lạm dụng thuốc trừ sâu trong sản xuất
nông nghiệp, Thọ thấy sợ, bởi "thực phẩm bẩn" chính
là nguyên nhân gây ra đủ chứng bệnh nan y cho con
người. Từ những gì mắt thấy tai nghe ỏ' quê nhà, cộng
thêm tâm lý không thích cảnh sống ngột ngạt ở thành
phố hàng chục triệu dân, Thọ nảy ra ý tường lập nông
trại sản xuất thực phẩm sạch, kết hợp du lịch sinh thái
vườn. Anh mang ý tường trao đổi với gia đình và bạn
bè, may mắn được tất cả ủng hộ. Thế là năm 2015,
đang là một kiến trúc sư có việc làm ổn định, thu nhập
cao, anh bỏ ngang về huyện Thống Nhâ't, mua 17 ha
đất xấu lập Nông trại Dốc Mơ. Thọ chủ trương làm
nông nghiệp theo mô hình sản xuất của các nước văn
minh, không dùng hóa chất và thuốc trừ sâu, giống
như những trang trại trồng nho ờ Cộng hòa Pháp mà
anh đặc biệt ưa thích. Anh tuyển người làm cũng là
những nông dân chuộng cách làm của anh, tức là làm
nông "2 trong 1", áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến
kết hợp với kinh nghiệm (tôi thầm gọi đó là mô hình
nông nghiệp "tân cổ giao duyên")...
"Xây dựng Nông trại Dốc Mơ, ý định của Thọ là
muốn mọi người về đây cùng sống, cùng trải nghiệm
và cám nhận lối sống cộng đồng không có rác thải,
cùng tạo ra những sản phẩm thân thiện với môi

3 Pages 21-30

▲back to top

3.1 Page 21

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 19
trường, về nông trại được tự do thoải mái, dân dã,
không 'ôn ào, khói bụi, an nhiên bên gia đình, đó là
cưộc sống mà Thọ hướng tới" - Phạm Ngọc Thọ chia
sẻ.
xếtrưa, chúng tôi được chủ nhân đưa cho mỗi người
một chiếc nón lá đê đi tham quan. Mảnh đất khá rộng
của Thọ gồm hai khu, khu trung tâm có bếp ăn, nhà
vệ sinh, căng-tin... chiếm 02 ha, còn lại 15 ha dành cho
sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt... Chúng
tôi theo anh đi xuyên qua những khu vườn thoạt nhìn
có vẻ là "vườn tạp" nhưng theo lời giói thiệu của Thọ
thì đó toàn là "kỳ hoa dị thảo" Nhũng loài thảo mộc
như sà Java, có hôi, hương nhu, ngũ trào... có tinh
dầu và mùi thơm nồng nàn được Thọ công phu sưu
tầm ở khắp nơi, đưa về làm thuốc Nam phục hồi sức
khỏe. Tôi nhận ra trong vườn của Thọ cây cỏ hoa lá
có vẻ như hoàn toàn mọc tự nhiên, không có dấu vết
của sự bài trí, sắp đặt. Con đường chạy giữa hai hàng
cây chuối xanh um, những cây mít trĩu quả... gợi cho
tôi cảm giác đang được đắm mình trong không gian
thuần Việt. Với việc luôn giữ cho vườn phát triêh tự
nhiên, ngan ngát hương thơm của cỏ cây hoa lá, Thọ
đã tạo ra một môi trường sống lý tưởng, ờ đây con
người gần gũi, hòa hợp với thiên nhiên. Tôi nghĩ lợi
thế này chắc chắn sẽ tạo cảm hứng cho nhiều người
tìm đến đây sống và làm việc.
Nông trại Dốc Mơ đang xây dựng và tiếp tục được
mở rộng. Các hạng mục chưa hoàn thiện nên nhìn

3.2 Page 22

▲back to top
20 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
công trường có vè ngổn ngang, dưới nắng trưa một
chiếc máy xúc đang cần mẫn hoạt động. Có những
đoạn đường đá hộc được xếp thành bức tường dài,
không rõ chủ nhân định đê làm gì. Thọ chi một căn
hầm ốp đá xanh cửa hầm hình vòng cung đang xây
dở, bào sau này sẽ là hầm chứa rượu và nước giải
khát. Đứng ngắm co ngơi chưa rõ hình hài bởi chỗ
nào cũng đang thi công, tôi hiểu Nông trại Dốc Mơ sẽ
còn lấy của chàng kỹ sư trẻ thật nhiều tiền bạc, công
sức và thời gian.
Mặt tròi lên đinh đầu, chúng tôi ghé khu nhà vách
gỗ, mái lợp lá dành riêng cho công nhân. Trong khi
Trường Thịnh và Phạm Văn Đảng ngồi uống nước,
tôi tranh thủ hỏi thăm những công nhân ngồi nghi
trước cửa nhà và biết họ đều đang làm cho Nông trại
Dốc Mơ. Trong số họ có người từ miền Tây lên, có
người là dân sở tại, một anh chùng ngoài bốn mươi
nằm đu đưa trên chiếc võng vui vẻ khoe anh ta là
dân Gia Kiệm, được vinh dự xây cái hầm chứa rượu
lát đá mà tôi đã nhìn thấy. Nghe cách nói cùa những
người thợ có thể nhận ra họ rất nể phục ý chí dám
nghĩ dám làm của ông chủ trẻ. Hiện tại Nông trại Dốc
Mơ cung cấp việc làm ổn định cho khoảng 50 người.
Mỗi tháng, Thọ phải dành từ 300 dêh 400 triệu trả
lương cho người lao động. Đó là khoản tiền không
hề nhỏ. Nguồn thu của nông trại chưa dồi dào, chủ
yếu từ nông sản, thực phẩm do nông trại làm ra, nên
phương châm là phái lấy ngắn nuôi dài. Những ngày
này, Nông trại Dốc Mơ đang tạm dừng để sửa chữa,

3.3 Page 23

▲back to top
Đồng Nai trên đưò’ng hội nhập và phát triển 21
tu bổ nên không nhận khách du lịch, quan điếm cùa
Thọ là không làm ăn chụp giựt, "đánh quà", sẽ khó
mà tồn tại lâu dài.
Chúng tôi đội nắng trờ về khu văn phòng của Thọ
đê’ăn trưa. Trong khi chờ gia chủ dọn bàn, tôi tranh
thủ "ngó" qua các phòng nghỉ dưỡng của nông trại.
Tất cà đều được thiết kế giàn dị, nguyên vật liệu là
tranh, tre, các phòng chi trang bị quạt điện chứ không
có máy điều hòa nhằm tranh thủ gió tự nhiên. Thay
vì dùng ca múc nước bằng nhựa thì ở đây dùng toàn
gáo dừa. Bât ngờ nhất là các chậu rứa mặt của nhà
nghỉ, chúng đều làm bằng đá thô được đẽo gọt, lòng
chậu nhẵn bóng nhưng bên ngoài khá sù sì. Tôi quan
sát không thấy vòi nước đâu, chỉ thây một ống tre nhỏ
nhô lên, bèn lấy tay khẽ đập lên đầu ống, không ngờ
nước trong ống chảy vọt ra. Ý tường sáng tạo khá độc
đáo của ông chủ Phạm Ngọc Thọ khiến tôi thật sự
bất ngờ. Mọi thứ ở đây đều được Thọ tính toán kỹ.
Anh nhận ra, đa số người đi du lịch nghi dưỡng đều
đến từ các đô thị, nơi khói bụi kinh niên và tình trạng
kẹt xe như cơm bữa. Bời thế, người ta có nhu cầu xả
stress, tai nghe được tiếng chim hót, tiếng gà trưa, mắt
được ngắm cảnh bình minh hay cảnh hoàng hôn, mũi
được hít thở hương thơm hoa đồng cỏ nội... Đó là lý
do vì sao nhà nghỉ của Thọ không "hoành tráng" mà
rất dân dã, mộc mạc.
Bữa ăn dọn ra trên bàn. Khách được đãi rau sống,
canh cua rau đay, cà pháo, xúc xích, giò thủ và siro

3.4 Page 24

▲back to top
22 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
chôm chôm. Thọ cho biết, anh tôn trọng đặc trưng sàn
xuất nông nghiệp ở Việt Nam là đặc sán vùng miền,
mùa nào thức ấy. Những năm gần đây, nguôi ta dùng
nhiều cách tác động vào tự nhiên đê có sản phẩm trái
vụ, riêng Thọ vẫn bảo lưu truyền thống. Ở nông trại
của anh, ngoài nước chôm chôm lên men còn có nhiều
thứ nước giải khát làm lợi cho sức khỏe như trà thảo
dược, si rô bụp dấm, ổi, bo... tất cả đều được làm từ
nguyên liệu sạch. Nông trại đang nuôi 100 con heo
nhà lai heo rừng, thịt heo được dùng làm giò thủ, xúc
xích. Bữa ăn đãi chúng tôi chỉ có gạo là Thọ phải mua,
còn tâ't cà thực phẩm như rau, thịt, tôm cá, đến cả
nước chấm cũng do nông trại làm ra. Mọi người trầm
trồ khen món rau sống gồm nhiều loại rau có hương
vị lạ. Xúc xích và giò thủ của nông trại ăn giòn, hương
vị dậm đà, có lẽ vì được chế biến tù’ thịt heo lai. Thọ
đang thử trồng 6 sào lúa, lấy giống tù thứ gạo nổi
tiêhg của Tây Nguyên, nhung đất ở đây bạc màu, lại
lổm nhổm sỏi đá, máy cày không hoạt động được nên
anh chưa tự' túc được gạo. Nông trại đang tích cực cải
tạo đâ't, trước mắt đã trồng được rau ăn quanh năm.
Tuy mới xây dựng chưa bao lâu nhung du khách nghe
danh nông trại, nhiều gia đình trẻ đã đến đây nghi
dưỡng. Tính đến năm 2019, Nông trại Dốc Mơ đã đón
trên 50 khách trong và ngoài tinh đến lưu trú. Nông
trại cũng nhiều lần đón học sinh các trường phô’ thông
từ Thành phố Hồ Chí Minh đến trải nghiệm cuộc sống
thôn dã và tìm hiếu mô hình sản xuất nông nghiệp.
Phạm Ngọc Thọ có vợ cũng là kiến trúc sư, chuyên

3.5 Page 25

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập vả phát triển 23
về lĩnh vực nội thâ't, đang làm việc tại Thành phố Hồ
Chí Minh. Con gái anh 10 tuổi, đang học lớn bốn. Tôi
hỏi liệu vợ anh có dám rời xa chốn phồn hoa đô hội
để chấp nhận cuộc sống thôn dã không, Thọ bảo dám,
vì cô cũng không thích cảnh khói, bụi, kẹt xe triền
miên của thành phố lớn. Ở quê An Giang, ba má Thọ
còn 3 ha đất ruộng. Nhưng kiểu làm ruộng ở quê hở
chút là xả thuốc trừ sâu khiêh Thọ không châp nhận.
Anh tùng thiết kế nhà ở cho một thương lái người
Campuchia, chứng kiến người ta giàu có, sung sướng
mà nông dân mình làm hoài vẫn nghèo, anh luôn suy
nghĩ phải làm sao đế thoát nghèo, không chi cho gia
đình anh mà cho cả quê nhà. "Ngày trước bà con ở
quê sống tình nghĩa lắm, có cọng rau, con cá cũng
chia nhau. Giò ai biết nhà nấy, nghĩ thật buồn" - Thọ
trầm ngâm nói. Tôi hiểu tâm trạng của anh. Cuộc sống
thay đổi quá nhanh. Lối sống tôn sùng vật chất đã lan
rộng đến những vùng quê vốn bình yên, chân châ't, tác
động và làm thay đôi tâm lý, tình cảm của người nông
dân, ít nhiều làm mai một tình làng, nghĩa xóm. Thọ là
một người trẻ sinh ra ở làng, và anh không muốn mất
đi những giá trị tốt đẹp ngàn đòi của người nông dân
Việt. "Sắp tới đây vợ em cũng về nông trại ở. Bé nhà
em sẽ đi học trường làng" Thọ tưoi tinh lên, nói với
vẻ hạnh phúc không giấu diểm. Tôi hình dung cô con
gái xinh xắn từ sáng cứ "bám" bố như sam của anh sẽ
lớn lên khỏe mạnh cả thể xác lẫn tâm hồn trong cảnh
sống mộc mạc của nông trại. Sẽ có biết bao cô bé, cậu
bé mơ ước được như cô bé.

3.6 Page 26

▲back to top
24 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
Đến Nông trại Dốc Mơ, người ta dễ có cảm giác
chú nhân của nông trại dường như đang... đi giật lùi.
Bời mấy chục năm nay hàng chục triệu nông dân Việt
Nam chân lấm tay bùn vẫn mơ ước dược lên thành
phố, dược cởi bỏ chiếc áo nông dân cũ kỹ, khoác lên
mình tấm áo thị thành hào nhoáng. Hiện tại đô thị
hóa vẫn đang diễn ra vói tốc độ chóng mặt. Vậy mà
kiến trúc sư Phạm Ngọc Thọ lại xây dựng một nếp
sống dân dã, có phần quê kiêìĩg và cô súy cho người
ta nghe theo. Thật ra, nếp sổng không rác thải, không
hóa chất, tôn trọng quy luật tự nhiên ở Nông trại Dổc
Mơ mới thật là văn minh hiện đại mà cà thế giói đang
nỗ lực kêu gọi loài nguôi hướng đến. ơ Việt Nam, xu
hướng này cũng bắt dầu được người dân chú ý, ngoài
Bắc đã có mô hình sống xanh gần giống với Nông trại
Dốc Mo của Thọ. Trong tương lai, anh mong muốn
nông trại sẽ là nơi đón tiếp tất cả mọi người có nhu
cầu trài nghiệm cuộc sống thuận theo quy luật của đâ't
trời. "Mọi ngưòi sống ở đây đều được tham gia vào
quá trình sản xuất lương thựCỳ thực phẩm và được
hường thụ thành quả do mình làm ra, không mang
bất kỳ thứ gì từ bên ngoài vào. Khách nghỉ dưỡng thì
được ở nông trại phục vụ chu đáo, tận tình", Thọ nói.
Nhũng năm gần đây, du lịch sinh thái đã trở thành
một hướng phát triển nhiều tiềm năng của ngành du
lịch Việt Nam, từ Nam ra Bắc ở đâu cũng có du lịch
home stay, du lịch trải nghiệm... Tinh Đồng Nai cũng
không đúng ngoài xu hướng phát triển chung của
ngành du lịch. Thành phố Long Khánh là một ví dụ

3.7 Page 27

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 25
điêìi hình cho mô hình du lịch sinh thái vườn. Nếu
so với các địa phương khác trong tinh, huyện Thống
Nhâ't chưa han đã có ưu thế đế phát triển loại hình
du lịch được coi là phù hợp với điều kiện tự nhiên
của Việt Nam. Nhung với những người tràn dầy nhiệt
huyết như Trường phòng Nông nghiệp Thanh Tùng
và kiến trúc sư Phạm Ngọc Thọ thì tiềm năng du lịch
của huyện Thống Nhâ't không thua kém ai. Và niềm
tin của họ là có cơ sở. Nông trại Dốc Mơ cùa Phạm
Ngọc Thọ khang định một triết lý sống: trên đời không
gì là không thể. Táo bạo, thông minh, tự mình mở ra
cơ hội cho mình, Thọ đang chứng minh câu nói: "Hãy
đi đi, rồi sẽ đến" Với tôi, Nông trại Dốc Mơ chính là
"Nông trại trong mơ"

3.8 Page 28

▲back to top
26 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
/\\)gười con trung hiếu
Bút ký của Đào Sỹ Quang
rời đã sang chiều và bắt đầu mưa lất phất,
Tnhưng ba chúng tôi vẫn phóng xe Honda từ
Ngã ba Ông Đồn ở thị trấn Gia Ray đến ấp Suối Cát
2, xã Suối Cát, huyện Xuân Lộc để tìm đến một nhà
nông...
Đường vào nhà gia chủ sỏi đá, quanh co, cứ hun
hút hun hút. Tôi có cảm giác mình như đang đi vào
rừng Amazon giữa lúc cơn mưa rào ập xuống. Rồi
điếm đến đã hiện dần giữa bốn bề cây cối. Tuy mắc
mưa nhung chúng tôi cũng chưa đến mức "ướt như
chuột lột" Anh Hà Quang Chuẩn cán bộ kiểm lâm
huyện Xuân Lộc cười, nói: Thực ra cũng chỉ chừng
tám cây số, nhưng do đường vòng vèo, lại giữa lúc
trời mưa nên ta có cảm giác xa vậy thôi. Người đàn
ông đón tiếp chúng tôi trông cũ kĩ cùng lời nói mộc
mạc. Ông ta tự giới thiệu: "Tôi là cậu ruột, em của mẹ
con Bình. Trước khi má nó mất đã biểu tôi, về đây ở
với vợ chồng nó coi nhà, làm nhũng việc linh tinh. Vợ

3.9 Page 29

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 27
chồng con Bình đi Sài Gòn đang trên đường về" Rồi
ông ta rót nước vào ba chiếc li, chưa kịp mời khách
thì vợ chồng chị Bình đã đội mưa về. Vừa thấy chúng
tôi, cả hai đã tay bắt mặt mừng. Anh Nguyễn Văn Tài,
đức lang quân của chị Hồ Thị Bình, sau khi trà lời
xong một số câu hỏi của tôi v'ê "Lí lịch trích ngang"
đã xin phép đế đi trông coi lũ gia súc, gia cầm. Hóa ra
người đàn ông gốc Bến Tre này từng là bộ đội, từng
sang giúp nước bạn Campuchia đánh bọn Khmer Đỏ.
Anh nói: "Chú của tôi là lính của ông già vợ đó. Nhờ
có chú mà tôi có vợ. Nếu cố gắng giờ tôi cũng là sĩ
quan to rồi đây chứ bộ" Tôi xin phép chị Bình để đi
xem anh Tài chăm sóc "của cải" như thế nào.
Gia đình anh Tài chị Bình ở trên một diện tích đất
4 héc ta, chủ yếu trồng cao su. Ngoài ra, anh chị còn
chăn nuôi bò giống, nhím, gà đẻ, gà thịt. "Vắt chân lên
cổ chạy" mà cũng chả hết việc, cho dù nhà đã có cậu
và một người bà con nữa giúp việc. Tôi hỏi anh Tài:
- Anh tính sao mà chăn nuôi nhiều thứ thế này?
Phải tính vậy, vì mất giá cái này, được giá cái
khác, chứ nhà nông dễ gặp rủi ro lắm.
- Người ta nói, nhà anh Tài chị Bình là giàu nhất xã
Suối Cát đó.
Anh Tài cười:
- Thế hà. Nhờ bà xã đó.
Tôi vui vì chủ nhà như cũng nhận mình giàu có.
Người đàn ông này trông thật lực điền, nhanh nhẹn

3.10 Page 30

▲back to top
28 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
đáo đế. Tôi xuất thân từ con nhà nông "toàn tính" nên
hiểu, làm nông mà ĩê mà ĩê mề thì có mà ăn cháo không
xong...
Tôi trở lại gặp chị Bình. Người phụ nữ ngồi trước
mặt tôi sinh năm 1966 trông thật trẻ trung, sau một
một chặng đường dài trong cơn mưa về nhà. Hiện
chị là Trưởng ban công tác Mặt trận ấp Suối Cát 2.
Vợ chồng chị sinh được hai con. Con trai đầu làm ở
Công ty cổ phần Việt Nam Kĩ nghệ Súc sản (Vissan) ở
Thành phô' Hồ Chí Minh và con gái đang học lớp 12.
Mưa ngoài trời đã hết, bỏ lại nhũng tiếng rơi tí tách
rời rạc quanh nhà. Tôi hỏi bà chủ:
- Nhà thì nhiều việc mà chị lại còn tham gia công
tác xã hội, liệu có khó khăn gì không?
- Khó khăn thì lúc nào mà chả khó khăn hở anh,
nhưng mình phải biết sắp xếp để cho mọi việc tốt đẹp
hon.
- Công tác mặt trận không phải ai cũng làm được! -
Tôi nhìn chị Bình nói thay cho câu hỏi.
- Vâng. Chức năng nhiệm vụ của tôi là đi vận động
quần chúng đoàn kết. Đoàn kết giữa các dân tộc như
Kinh, Khmer, Hoa, Nùng. Đoàn kết giữa các tôn giáo
như Phật giáo, Công giáo, Hòa Hảo. Lắng nghe ý kiêh
nguyện vọng của người dân để báo cáo lên cấp trên
tìm cách giải quyết giúp đõ. Hiện ấp có 750 hộ với
1200 nhân khấu, họ đều biết tu chí làm ăn.
- Tôi đã gặp ông Nguyễn Văn Kim Bí thư Chi bộ ấp

4 Pages 31-40

▲back to top

4.1 Page 31

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 29
Suối Cát 2. Ông ấy khen chị lắm. Ông ấy nói: Cô Bình
là người giỏi việc nước, đảm việc nhà, chị nghĩ sao về
lời khen đó? Chị Bình cười to:
- Bác Kim khen quá lời đó, chứ tôi giỏi việc ấp còn
chưa nối, huống chi giòi việc nước, nghe lớn quá.
Cũng có thành tích mà ít ít thôi.
vẫn biết những người giỏi giang thường hay khiêm
tốn, cho nên tôi van tin lời nhận xét của Bí thư Chi bộ
Nguyễn Văn Kim: Cô Bình là một đảng viên tốt, một
người năng nổ, nhiệt tình trong công việc, biết gần gũi
hòa đồng, giúp đỡ bà con nông dân. Cô Bình là người
góp phân tích cực đê ổn định an ninh trật tự an toàn
xã hội ỏ ấp Suối Cát 2. Không những cô giỏi việc xã
hội mà làm kinh tế gia đình cũng giòi. Cô ấy đã biết
noi gương cha mình là một đảng viên, một thương
binh đã biết vượt khó vươn lên...
Tôi chuyến gíini câu chuyện với chị Bình:
- Chị có thế cho biết đôi điều về cha mẹ của mình?
Chị Bình bỗng chùng nét mặt, đăm chiêu, rồi xin phép
vào phòng riêng. Lúc sau chị đem ra cả một ôm tài
liệu.
- Đây, tâ't cả những gì cha mẹ tôi đế lại trước khi
ông bà về với đất.
Tôi mở tùng trang cuốn sổ, xem tùng giấy tờ to,
nhỏ, xem tùng tấm huân, huy chương, bằng khen,
giấy khen, giấy chứng nhận, cho tới cả giấy tờ ra viện
và thư từ của bạn bè của cha và mẹ chị Bình. Cha chị,

4.2 Page 32

▲back to top
30 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
ông Nguyễn Văn Bia sinh năm 1930, quê ở Bến Cát -
Bình Dương, nhập ngũ năm 1948, thương binh 4/4.
Trước khi về hun ông mang quân hàm Đại úy. Mẹ chị
Bình tên thường gọi út Hà, tên khai sinh là Nguyễn
Thị Lịch, sinh 1933 ở Tân Uyên - Thủ Dầu Một. Bà tù’
một công nhân cao su đã xung phong vào bộ đội để
phục vụ liên lạc, hậu cần, y tế. Bà cũng là một đàng
viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Cha mẹ chị Bình sinh
được hai con gái, chị Bình là út, thường gọi út Bình.
Cha mẹ chị đã mâ't. Mộ của hai ông bà được xây tại
vườn nhà. Chị Bình tự hào mình là con của bộ đội Cụ
HỒ sinh ra tại rừng Mã Đà, Chiến khu Đ trong những
ngày đất nước còn chiến tranh. Sau giải phóng 1975,
gia đình chị chuyên về Thành phố Hô Chí Minh. Đến
năm 1979, theo lời kêu gọi của Đáng, gia đình chị rời
Sài Gòn đi lên vùng Xuân Lộc xây dựng kinh tế mới.
- Cha mẹ tôi đã chọn nơi Suối Cát này, xưa gọi là
Xuân Hiệp để khai khẩn 18 héc-ta rừng bằng hai bàn
tay trắng. Cha tôi quyết định trồng cao su. Mẹ tôi vốn
là công nhân cao su nên gật đầu nghe theo chồng.
Tôi lại nhớ đến câu nói của Bí thư Chi bộ ấp Suối
Cát 2 Nguyễn Văn Kim: "Có thể nói, cha mẹ cô Bình là
người đầu tiên tiên phong, trồng cao su ở Suối Cát, sau
giải phóng" Rồi chị Bình kê’ lại chuyện ngày xưa nơi
đây rừng rú, còn có cả thú dữ. Cha mẹ chị như quên đi
thương tật của chiến tranh để bỏ công xây dựng cuộc
sống mới. "Thế rồi 18 héc-ta rùng khai phá, cha mẹ
tôi đã giúp đỡ nhường lại một phần cho người thân,

4.3 Page 33

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 31
bạn bè đồng ngũ. Rồi đến năm 1988 ủng hộ 2 cây vàng
và hiến đất cho địa phương xây trường câ'p 2 Trưng
Vương. Năm 1992 cha tôi được tặng Huy chương vì
sự nghiệp giáo dục. Cuối cùng gia đình chỉ còn lại 4
héc-ta trồng cao su và dụng nhà ở" - Chị Bình kể như
thế. Tôi hỏi: "Chị có thấy tiếc không? Nếu đê’ đất lại
thì bây giờ nhà mình trở thành tỉ phú của tỉ phú rồi?"
Người phụ nữ nét mặt vẫn vui tươi: "Hạnh phúc chứ
anh, sao mà tiếc. Đức Phật dạy, cho đi là còn mãi mà"
Tôi tiếp tục mờ xem nhũng di vật mà cha mẹ chị
Bình để lại. Nhũng giấy tờ đã đi theo bao năm tháng,
nhung chữ và con dấu vẫn còn rõ nét lắm. Chị Bình coi
đó như một bào bối của mình. Chị giãi bày: "Tôi làm
việc xã hội cũng là do noi gương cha mẹ mình. Ông
già tôi vân còn giữ tác phong người lính Cụ Hô, một
đảng viên Cộng sản cho đêh khi nhắm mắt xuôi tay.
Ông biết thương người, biết sống có phép tắc và đạo
lí, công bằng, chân thành và thẳng thắn. Ông khuyên
dạy các con phải giữ đúng đạo lí làm người" Đây,
Huân chương chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Nhì,
Ba; đây Huy chương vì sự nghiệp giáo dục; đây Giấy
chúng nhận thương binh...Tâ't cả vẫn còn đó trong
ngôi nhà cấp 4 nơi xa xôi, cách biệt chốn ồn ào. Những
di vật thầm lặng, nhưng nó lại như một cánh tay chi
đường cho con cháu đi đúng hướng trong cuộc đời.
Đồng Nai là nơi hội tụ cư dân các miền. Dù từ đâu
tói, họ vẫn một lòng một dạ yêu thương, xây dựng
cho quê hương mói ngang tầm thời đại. Xuân Lộc tự

4.4 Page 34

▲back to top
32 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
hào là huyện Nông thôn mới đầu tiên của cá nước.
Chắc chắn có công đóng góp của xã Suối Cát, của ấp
Suối Cát 2. Và, có công của con em những người tiên
phong "đi mở cõi" xây dựng vùng kinh tế mới.
- Ông già mình đê’bộ râu trông rất đẹp. - Tôi nói.
- Ba tôi thích đế râu cho giống Bác Hồ đó. Ngày còn
sống, ông bào bắt chước đê râu giống Bác Hồ, để được
làm những điều tốt như Bác. Ông nói: "Noi gưong,
học tập Cụ Hồ thôi, chứ sao mà được như Cụ"
- Cha noi gương Bác Hô, con cũng noi gương Bác
Hồ. Cà nhà ta noi gương Bác Hồ. - Tôi nói.
- Thì bây giờ, mọi người, mà nhất là đảng viên đều
học tập và làm theo tấm gương đạo dức Hồ Chí Minh.
Chị Bình lại cười. Nụ cười đến là duyên.
Trở về nhà tôi thấy mình thật có lỗi. Có lỗi bởi vì
còn đi ít quá trên mảnh đất này để tìm "ẩn số" những
con người biết sống, biết vì mọi người, biết hi sinh
và cống hiến. Tôi lại hát nhưng câu nhạc Trịnh Công
Sơn: "Sống trong đời sống cần có một tấm lòng..." Và,
thấp thoáng trong tôi ngôi nhà nhỏ của vợ chồng chị
Bình có di ảnh và những kỉ vật của người cha - Anh
bộ đội Cụ Hồ một thời xông pha lửa đạn, một thời
xông pha làm kinh tế mới...
Đâ't nước, quê hương làm sao có thê’ phát triến
ngang tầm thời đại khi thiếu đi những con người
trung hiếu.

4.5 Page 35

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 33
(Sũ bạn mới
I
Ghi chép của Hoàng Đình Nguyễn
au khi đi thực tế ở một số doanh nghiệp trong
Scác khu công nghiệp trở về, ngồi vào bàn viết,
tôi cố gắng tìm hình ảnh, ý tướng xây dựng nội dung
cho một bài viết về sự hòa nhập của cúa đất nước sau
những năm đôi mới.
Đang lúc chưa tìm ra lối thoát thì dưới chân tôi hình
như có ai đó thúc vào chân nhiêu ĩân làm tôi dứt ra
khỏi suy nghĩ ban đầu. Tôi cúi xuống dưới nhìn như
muốn hỏi: "Cái gì vậy bạn? Bạn không biết mình đã
đến lúc nộp bàn tháo rồi sao, để cho mình làm việc"
Trở lại với không gian yên tĩnh được vài phút, tường
được yên, nào ngờ cái hích vào chân tôi lần này mạnh
hơn, không tập trung vào bài viết được nữa, tôi cúi
xuống bế cô bạn mói lên nửa như trách móc, nửa như
nài nỉ: "Bạn ơi, đê’ tôi yên, Hội Văn học Nghệ thuật
vừa thúc nộp bài. Lỡ "chém gió" rồi không có bài quê
lắm biết không?"

4.6 Page 36

▲back to top
34 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
Nói vậy, nhung khi nhìn cô bạn mới, tự nhiên trong
đầu tôi nẩy ra một ý nghĩ mới, đó là viết về cô nàng.
Vì cô ta chính là nguyên nhân làm xáo trộn nội dung
bài viết của tôi.
Cô bạn vẫn ỏ' yên trên tay tôi không nói gì, con mắt
xanh của nó cứ chớp chớp nhìn tôi như muốn nói một
điều gì đó mà tôi không hiểu được. Tôi mói đưa cô
bạn này về nhà sống chung, sau một cuộc họp chớp
nhoáng trong gia đình. Nội dung cuộc họp không
mang tính chát bí mật gì. Từ ngày các con của tôi ra ở
riêng, đi làm xa ít có dịp về thăm. Một ngày chủ nhật
chúng hẹn nhau về ba má. Vừa bước chân vào nhà,
điều chúng ngạc nhiên là nhà cửa bề bộn, không được
sạch sẽ như trước. Chúng nhìn vợ chồng tôi, nhìn căn
nhà và hiếu. Chỉ sau vài ba câu chuyện trao đổi với
nhau, chúng gọi điện thoại cho ai đó thỏa thuận công
việc, sau đó các con quay ra nói chuyện với chúng tôi,
tỏ thái độ dứt khoát coi như ba má không cân phải
bàn luận gì thêm.
Các con tôi nói rằng ba má bây giờ đã vào loại "xưa
nay hiếm" ngay cả chuyện nấu một bữa ăn cho mình
cũng còn ngại vì không muốn đi xe, đi chợ, huống hồ
nói đến chuyện cần đến nhiều sức khỏe như dọn dẹp,
lau nhà Vì thế các con tôi quyết định tù' ngày hôm
sau trong nhà sẽ được "hội nhập" thêm một người
bạn mới cho vui cửa vui nhà và giúp đõ ba má một
phần công việc.
Người bạn mới bước vào gia đình chúng tôi có tên

4.7 Page 37

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 35
là "Robot hút bụi và lau nhà", nghe nói cô ta có gốc
gác từ Nhật. Nhũng người chị của cô ấy đã vào Việt
Nam vài ba năm rồi. Trong thời đại 4.0, với khoảng
thời gian đó thế giới đã có biết bao nhiêu thay đối. Tất
nhiên, cô bạn mói của tôi cũng đã trải qua bao nhiêu
phiên bản mới cho đến ngày "hội nhập" với gia đình
chúng tôi. Nhưng thôi, miễn là chúng tôi châp nhận
người bạn mới.
Ngày nay, việc giặt dữ đã có máy giặt, xem ti vi chi
cần bấm nút chuyên kênh hoặc định giờ sẵn cho một
chương trình chuyên đổi theo ý muốn. Nay thêm cô
bạn Robot lau nhà, công việc gia đình có thể nhàn nhã
hơn với tuổi già chúng tôi.
Bạn biết rồi đấy, việc lau nhà cửa không phải đơn
giản, những cây chổi lau thông minh từ Đài Loan
sang, chi đỡ đần một vài thao tác của việc này thôi.
Công việc chính vẫn phải do con người, từ việc pha
xà phòng, xách nước, vắt chổi lau... Nhiều công đoạn
nặng nhọc, lau nhà xong lại phải mở quạt làm khô
nền nhà chống trơn trượt... Không được vội vàng đâu
nhé, nhiều người già đã bị trượt chân và chịu nhiều
hậu quả về sức khỏe.
Thời gian gần đây nhà tôi đã không thể lau nhà
thường xuyên được nữa. Vì thế có một cháu gái quen,
gọi giúp đến một người giúp việc bán thời gian chuyên
lau dọn nhà cửa. Khi tiếp xúc, bà nội trợ do quá "đắt
show" phải dờ lịch ra xem đế biết giờ rỗi. Cuối cùng
bà quyết định giúp gia đình tôi một tuần 2 buổi, chỉ

4.8 Page 38

▲back to top
36 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
chuyên lau dọn nhà, thù lao mỗi buổi là 200.000đ.
Ngoài việc đi giúp việc cho các gia đình, người này
còn vướng bận nhũng công việc phát sinh trong gia
đình của bà và vì lý do sức khỏe. Vì thế việc không
theo ý muốn đi muộn về sớm hay làm qua quýt là
chuyện thường ngày xảy ra. Vì chỉ một lần không vừa
ý, tỏ thái độ phàn nàn là người giúp việc không bao
giò tìm đến nữa.
Không chỉ riêng trong gia đình tôi, mà chuyện này
trong nhiều gia đình neo đơn mướn người giúp việc
vẫn thường xảy ra những chuyện không vui...
Ngày đầu tiên đón cô nàng Robot về nhà, tâm trạng
của vợ chồng tôi ngại nhiều hơn là vui. Người không
biết lại nói: nhà này "sang chảnh" quá, người không
chơi lại chơi với máy. Nhưng được cái là cô bạn mới
của tôi không biết vòi vĩnh, không biết sĩ diện vì người
ta tạo ra cô chi chuyên với một công việc quét, hút bụi
và lau nhà, ngoài công việc âỳ ra cô ta không biết sẽ đi
đâu, làm gì. Khi đã ở quen trong nhà, chúng tôi nhận
thấy vai trò của cô bạn mới thật đúng với nhu cầu cần
thiết trong gia đình.
Cô nàng Robot cấu tạo thân bằng nhựa cúng giống
như chiếc hộp đựng bánh Biscuist có đường kính 32
cm, chiều dày 8cm, bên ngoài robot có vòng chống va
đập. Với kích thước ấy nó có thể chạy luồn dưới gầm
bàn gầm tủ để hút bụi và lau sạch mọi khoảng không
gian thấp hẹp. Dưới đáy robot có một bộ cảm biến để
chúng nhận biết và thay đổi hướng di chuyển khi bị

4.9 Page 39

▲back to top
Đồng Nai trên đường hội nhập và phát triển 37
vướng vật cản nào đó và khi vào vị trí sạc pin.
Quan trọng nhất là bánh xe điều hướng, chối
cạnh. Bánh xe điều hướng có nhiệm vụ làm cho robot
chuyển động dọc ngang theo theo tường, khi lau
nhà hút bụi hoặc chạy vòng xoắn ốc. Chổi cạnh này
trong quá trình di chuyển nó là ăng-ten điều khiến
cho robot không chạy quá đà đê’khỏi bị rơi xuống cầu
thang hay những vị trí thâ’p hơn. Nếu lắp sai vị trí
chổi cạnh robot sẽ rất khó tìm vào vị trí sạc pin. Dưới
thân robot có hộp đựng rác. Hộp đựng rác dùng đế
chứa rác khi máy làm công việc hút bụi. Hút bụi xong
muốn chuyển sang lau nhà ta phái tháo tháo hộp rác
ra vệ sinh. Thay vào vị trí đó hộp nước đế nó lau nhà.
Nửa lít nước trong hộp robot có thê lau trên 100 m2
nhà sạch sẽ.
Sử dụng robot hút bụi lau nhà, râ’t tiện lợi ở chỗ khi
bạn vắng nhà hay lúc bạn ngủ vào ban đêm nó van
làm việc cần mẫn mà không đòi hòi bất cứ quyền lợi
gì. Bạn có thê’ đặt và hẹn giờ cho robot làm việc theo
ý muốn.
Robot hút bụi và lau nhà giống như một cô nàng
chăm chi, cần mẫn. Cô nàng của thời hiện đại "sang
chảnh" lại vô cùng nguyên tắc. Sau khi quét nhà hay
hút bụi xong, cô ta sẽ thông báo công việc đã hoàn
thành và tự’ động đi về trạm sạc pin nghi ngơi, nạp
năng lượng cho các đợt làm việc tiếp theo. Nếu bạn lắp
không đúng vị trí của chổi cạnh, ví dụ lắp nhầm chổi
cạnh từ vị trí phải (R) sang vị trí trái (L) hoặc ngược lại

4.10 Page 40

▲back to top
38 Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai
thì bạn sẽ thấy ngay hậu quả. Cô nàng sau khi quét,
hút bụi xong sẽ chạy về trạm sạc pin, nhưng cứ chạy
vào chạy ra hàng chục lần mà không đứng yên ở trạm
sạc dế lấy thêm năng lượng. Phải đặt trạm sạc pin cho
robot dựa vào tường đúng cách đê không bị vướng
khi chúng vào ra sạc pin. Tuy nhiên đê’ người bạn có
thế sống lâu dài với gia đình trong thời đại 4.0, việc
đầu tiên bạn cần nhớ là phải học cách sử dụng bộ điều
khiển tù’ xa và cài đặt chúng hoạt động theo ý muốn.
Trong lúc tôi đang ngồi đê hoàn thành bài viết này
thì cháu nội An An của tôi đi thi học sinh giỏi toán
Soloban lên khoe với ông là cháu được giải nhì cuộc
thi toán cấp tỉnh này. Cháu xin phép ôm cô nàng robot
xuống đểlau nhà dưới. Trước khi đi cháu hỏi tôi: "Con
robot này chắc mắc lắm phải không ông?" Tôi trả lời:
"Chi bằng hai tháng lương trả cho một bà giúp việc
trong nhà thôi". Nghe vậy cháu trố mắt ngạc nhiên.
Không ngạc nhiên sao được trong thời đại 4.0 này
con người luôn luôn phát minh ra những công cụ,
nhũng máy móc thiết bị đế phục vụ con người, làm
cho đời sống con người hoàn hảo nhất. Chi nói riêng
bạn Robot hút bụi lau nhà này thôi đã giúp cho biết
bao nhiêu bà nội trợ có thời gian nghỉ ngơi, để xem
TV, học tập và rèn luyện dưỡng sinh...