Chien thang Trang Bom

Chien thang Trang Bom

1 Pages 1-10

▲back to top

1.1 Page 1

▲back to top
VDກa ỌãCM SỬ ๰ჴไSựu =⏝GW ©ỒMG NÂŨ
@yÂN my 1 °oyÂN ®©ÀM 4ࠋsư ©©ÀN 34Ì
Q ND NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

1.2 Page 2

▲back to top
CHIẾN THẮNG TRÂNG BOM
(27.4.1975)
TRONG CHIẾN DỊCH Hồ CHÍ MINH
Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

1.3 Page 3

▲back to top
NHÀ XUẤT BẢN MONG BẠN ĐỌC
GÓP Ý KIỂN, PHÊ BÌNH
Ảnh bìa 1: Nhân dân Sài Gòn chào mừng Quân giải phóng tiến vào
thành phố - Ảnh TTXVN
Ảnh bìa 4: Nhà máy Thủy điện Trị An nhìn từ trên cao - Ảnh Hoàng Long
355(V)09 + 9(V)2
―——
QĐND-2024

1.4 Page 4

▲back to top
VIỆN LỊCH SỬ QUÂN sự -TỈNH ĐỔNG NAI
QUÂN KHU 7 -QUÂN ĐOAN 4 - sư ĐOÀN 341
CHIẾN THẮNG TRẢNG BOM
(27.4.1975)
TRONG CHIẾN DỊCH Hồ CHÍ MINH
Ý NGHĨA VÀ BAI HỌC KINH NGHIỆM
(Kỷ yếu Hội thảo khoa học)
THIÍV⪟♊ዑGNAI
ᘌH TẶNG
2O26IĨCIVL 002136
NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
Hà Nội - 2024

1.5 Page 5

▲back to top
BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO
* TRƯỞNG BAN:
-Thiếu tướng NGUYỄN HOÀNG NHIÊN - Viện trưởng Viện Lịch sử
quân sự.
* PHÓ TRƯỞNG BAN:
-Đổng chí NGUYỄN SƠN HÙNG - Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh
Đổng Nai.
-Thiếu tướng ĐẶNG VĂN HÙNG - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng
Quân khu 7.
Thiếu tưởng Đỗ VĂN Lực - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân
đoàn 4.
* CÁC ỦY VIÊN:
-Đổng chí PHẠM XUÃN HÀ - Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đỏng Nai.
-Đại tá VŨ VĂN ĐIỀN - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ TƯ lệnh
Thành phố Hô Chí Minh.
.Đồng chí NGUYỄN VĂN NGUYÊN • Phó Chánh Văn phòng ủy ban
nhân dãn tỉnh Đông Nai.
Đổng chí LƯƠNG THỊ LAN - Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân huyện
Trảng Bom, tỉnh Đông Nai.
Đại tá LÊ THANH ĐÀÍ-Pho ^íện trưởng Viện Lịch sử quân sự.
* TRƯỞNG BAN:
BANN0IDUNG
1
< 1•
•J
4
-Thiếu tướng, TS NGUYỄN HOÀNG NHIÊN - Viện trưởng Viện Lịch sử
quân sự.
* PHÓ TRƯỞNG BAN:
-Đạl tá, TS NGUYỄN NHƯ TRÚC - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 7.
-Đạl tá VÕ PHƯỚC VỸ - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 4.

1.6 Page 6

▲back to top
-Đại tá, TS LÊ THANH BÀI - Phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự.
-Đổng chí PHẠM XUÂN HÀ -Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đông Nai.
* CÁC ỦY VIÊN:
-Đại tá, PGS, TS NGUYỄN VĂN SÁU - Phó Viện trưởng Viện Lịch sử
quân sự.
-Đại tá, PGS, TS DƯƠNG HỒNG ANH - Nguyên Phó Viện trưởng Viện
Lịch sử quân sự.
-Đại tá, TS TRƯƠNG MAt HƯƠNG - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Lịch
sử quàn sự.
-Đại tá, TS NGUYỄN VĂN ĐIỀN - Trưởng phòng Kế hoạch, quản lý khoa
học và đào tạo, Viện Lịch sử quân sự.
-Đại tá BÙI VĂN SỸ -Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đóng Nai.
-Đại tá NGUYỄN VĂN LINH - Chính ủy sư đoàn 341.
-Đại tá, ThS, Nhà văn PHẠM VĂN TRƯỜNG - Giám đốc, Tổng Biên tập
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân.
-Đại tá, TS PHẠM NGỌC KHẮC -Phó Trưởng phòng Lịch sử Nghệ thuật
quân sự, Viện Lịch sử quân sự.
-Thương tá, TS TRẦN ANH TUẤN - Trưởng phòng Lịch sử quân sự Thế
giới, Viện Lịch sử quân sự.
-Thượng tá, TS CÔNG PHƯƠNG KHƯƠNG - Trưởng phòng Lịch sử Hậu
cẳn - Kỹ thuật quân sự, Viện Lịch sử quân sự.
-Thượng tá, TS LÊ VĂN cử- Trưởng phòng Lịch SỬTƯ tưởng - Tổ chức
quân sự, Viện Lịch sử quân sự.
TỔ CHỨC THỰC HIỆN
VIỆN LỊCH SỬ QUÂN sự, BỘ TỔNG THAM Mím

1.7 Page 7

▲back to top

1.8 Page 8

▲back to top
Thắng lợi của các trận mở màn trên các hướng tiến công trong
Chiến dịch Hồ Chỉ Minh đã tạo điều kiện quan trọng để lực lượng
và binh khí kỹ thuật của ta áp sát Sài Gòn, thực hành tổng công
kích vào sào huyệt cuối cùng của chính quyền, quăn đội Sài Gòn.
Trong các trận đảnh đó, trận tiến công Trảng Bom (27.4.1975)
của Sư đoàn 341 trong đội hình chiến đấu của Quân đoàn 4 đã
sớm giành được thắng lợi; tiêu diệt, làm tan rã một bộ phận quan
trọng sinh lực địch ở vòng ngoài, không cho chủng rủt về ^tử thủ "
trong nội đô Sài Gòn gây khó khăn cho cuộc tổng công kích cuối
cùng của ta; mở đường tiến cho Quăn đoàn 4 nhanh chóng cơ
động lực lượng tham gia giải phóng Biên Hòa, Sài Gòn, góp phần
vào thắng lợi Chiến dịch Hồ Chỉ Minh. Thắng lợi của trận đảnh
đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quỷ báu, những nét đặc sắc
về nghệ thuật quân sự.
Nhằm khằng định ỷ nghĩa lịch sửt giả trị lỷ luận và thực tiễn
của Chiến thắng Trảng Bom, nhân dịp kỷ niệm 49 năm Ngày giải
phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Viện Lịch sử quân sựphối
hợp với Quăn khu 7, Quăn đoàn 4t Sư đoàn 341 (Quân khu 4)
và tỉnh Đồng Nai tồ chức Hội thảo khoa học ưChiến thắng Trảng
Bom (27.4.1975) trong Chiến dịch Hồ ChỉMinh Ỷ nghĩa và bài học
kinh nghiệm

1.9 Page 9

▲back to top
Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 70 tham luận của
các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu; các
quân khut quân đoàn, binh chủng, học việnf nhà trường và đơn
vị; lãnh đạo Tỉnh ủyt ủy ban nhân dân, một số ban, ngành, địa
phương tinh Đông Nai; các cựu chiên binh Sư đoàn 341; các
nhà khoa học trong và ngoài Quăn đội,... đã phản ánh khá đầy
đủ và toàn diện về trận đánh Trảng Bom trên các mặt: Âm mưu
và hành động của địch; chỉ đạo của cấp chiến lược, của Đảng
ủy, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chỉ Minh, của Đảng ủy, Bộ Tư
lệnh Quân đoàn 4t đến quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hành
trận đánh của Sư đoàn 341; sự phối hợp chiến đấu từ các đơn
vị bạn và quân - dân địa phương; ỷ nghĩa lịch sử, những nét đặc
sắc về nghệ thuật quăn sự cùng một sổ bài học kinh nghiệm rút
ra nhằm vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
hiện nay.
Mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập, dựa trên
những nguồn sử liệu, phương pháp tiếp cận riêng. Do đỏ, các sổ
liệu cùng những đảnh giát nhận xét có sự khác nhau. Xuất phát
từ sự tôn trọng ý kiến tác giả, cũng là nhằm tăng tỉnh khách quan
trong trao đổi khoa học, cơ bản chúng tôi giữ nguyên nội dung
của các tham ỉuậnt chỉ lược bớt những điểm trùng lặp hoặc ít liên
fA
quan đên chủ đê hội thảo,
Dựa vào chủ đề hội thảo và nội dung cuốn sách kỷ yếut chúng
tôi chia thành ba phần:
Phần thứ nhất: Những vấn đề chung;
Phần thứ hai: Mở đường tiến quân về Sài Gòn trên hướng đông;
Phần thứ ba: Ỷ nghĩa và bài học kinh nghiệm.

1.10 Page 10

▲back to top
Nhân dịp này, chúng tôi xin chân thành cảm ơn Thủ trưởng Bộ
Quốc phòng, các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, Nhà xuất
bản Quân đội nhăn dân đã tham gia, tạo mọi điều kiện thuận lợi
để cuồn sách ra mắt bạn đọc.
Trong quá trình biên tập, dù đã hết sức cổ gắng, song không
tránh khỏi những hạn chết thiếu sót. Chủng tôi rất mong nhận
được ỷ kiến đóng góp của các đồng chỉ và bạn đọc.
BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO KHOA HỌC

2 Pages 11-20

▲back to top

2.1 Page 11

▲back to top

2.2 Page 12

▲back to top
PHÁT BIỂU KHAI MẠC HỘI THẢO KHOA HỌC
"CHIẾN THẮNG TRẢNG BOM (27.4.1975) TRONG CHIẾN DỊCH Hồ CHÍMINH
ÝNGHĨA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆ"
Thiếu tướng, TS NGUYEN h o à n g n h iê n
Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự
Trướng ban Chi đạo Hội thảo
-Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Quân ủy
Trung ương, Bộ Quốc phòng và tỉnh Đồng Nai!
-Kỉnh thưa các đồng chỉ lão thành cách mạngt Anh hùng Lực
lượng vũ trang nhăn dân; các đồng chỉ cựu chiến binh Quăn đoàn 4,
Sư đoàn 341!
-Kỉnh thưa các đồng chỉ tưởng lĩnh, sĩ quan và quỷ vị đại biểu
khách quỷ, các nhà khoa học cùng toàn thể các đồng chỉ!
Hôm nay, trong không khí cả nước phấn khởi đang ra sức thi
đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm 49 năm Ngày giải phóng
hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2024),
kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ Từng lẫy năm châu,
chấn động địa càu” (7.5.1954 - 7.5.2024), Viện Lịch sử quân sự
phối hợp với Quân khu 7, Quân đoàn 4, Su đoàn 341 (Quân khu 4)
và tỉnh Đồng Nai tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề ^Chiến
thắng Trảng Bom (27.4.1975) trong Chiến dịch Hồ Chỉ Minh -
Ỷ nghĩa và bài học kinh nghiệm^ Thay mặt Ban Chỉ đạo, tôi nhiệt
liệt chào mừng các quý vị đại biểu về dự Hội thảo quan trọng này!

2.3 Page 13

▲back to top
Kính chúc các đồng chí dồi dào sức khỏe! Chúc Hội thảo thành
công tốt đẹp!
Kỉnh thưa các đồng chỉ!
Vào những ngày cuối tháng 4 năm 1975, trên mọi miền đất
nước, nhân dân ta được sống trong không khí hết sức sôi động và
hào hùng. Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân dồn sức cho Chiến dịch
Hồ Chí Minh lịch sử (26 - 30.4.1975) - đòn tiến công chiến lược
vào sào huyệt cuối cùng, đập tan chính quyền, quân đội Sài Gòn,
giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, kết thúc
thăng lợi chặng đường 21 năm kháng chiên chông Mỹ, cứu nước.
Giữa toàn bộ bức tranh quyết chiến oai hùng vang dội ấy, trận tiến
công tiêu diệt Yếu khu Trảng Bom (27.4.1975) của Sư đoàn 341
Quân đoàn 4, có sự giúp sức của quân - dân địa phương Đồng Nai,
giữ vị trí, vai trò quan trọng.
Trong trận đánh này, ta đã tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận
quan trọng sinh lực địch (bao gồm toàn bộ Sư đoàn 18, 2 chi đoàn
xe tăng, 1 tiểu đoàn và 1 đại đội pháo binh, 1 tiểu đoàn và 2 đại
đội bảo an), giải phóng trên 10.000 dân, làm chủ một đoạn đường
dài 14km từ ngã ba Sông Thao đến tây Trảng Bom. Đây là một
frong những ưận đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao trong toàn bộ
Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sừ, đập tan một "mắt xích cứng"
trên Đường số 1 thuộc hệ thống phòng ngự trọng yếu phía đông
Sài Gòn của địch, mờ đường cho Quân đoàn 4 cùng lực lượng
cơ động của Bộ phát triển thế chiến dịch, kịp thời tham gia giải
phóng Biên Hòa, Sài Gòn vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, Có
nhiều nguyên nhân tạo nên thắng lợi trận tiến công Trảng Bom.
Đó là chủ trương, chỉ đạo đúng đắn, sáng tạo của Bộ Chính tộ,
trực tiếp là Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh và Đảng ủy,

2.4 Page 14

▲back to top
Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4; trình độ tổ chức, chỉ huy đúng đắn,
chính xác, kiên quyết, linh hoạt của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Sư
đoàn 341; tinh thần chiến đấu anh dũng của cán bộ, chiến sĩ đơn
vị; sự ủng hộ, giúp đỡ của lực lượng vũ trang và nhân dân địa
phương Trảng Bom (Đồng Nai)... Chiến thắng Trảng Bom đã
để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, đặc biệt là những nét
đặc sắc về nghệ thuật quân sự (như nghệ thuật chọn hướng và sử
dụng lực lượng; nghệ thuật phối hợp tác chiến hiệp đồng binh
chủng phát huy sức mạnh binh đoàn chủ lực; nghệ thuật chỉ huy,
điều hành tác chiến...).
Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, trận đánh Trảng Bom vẫn luôn
thu hút sự quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu của nhiều nhà khoa
học, các cựu chiến binh5 báo chí truyền thông. Từ đó đến nay,
đã có nhiều công trình, bài viết, các cuộc trao đổi, tọa đàm... đề
cập dưới các góc nhìn khác nhau, nhưng chúng ta chưa có cuộc
hội thảo khoa học để đánh giá đúng đắn hơn, khẳng định đầy đủ
và toàn diện hơn về ý nghĩa của chiến thắng quan trọng này. Mặt
khác, những bài học kinh nghiệm quý báu từ trận đánh đó rất càn
được tiếp tục chắt lọc, vận dụng, góp phần xây dựng Quân đội
nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước
hiện đại và tiến lên hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc
trong tình hình mới.
Cuộc hội thảo khoa học hôm nay cũng là dịp để chúng ta cùng
nhau ôn lại một trong những thắng lợi quan ưọng của Chiến dịch
Hồ Chí Minh, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã làm nên Chiến thắng
Trảng Bom nói riêng, cho sự nghiệp đấu tranh bảo vệ nền độc
lập, tự do của Tổ quốc nói chung, góp phần giáo dục truyền thống
cách mạng, tinh thần yêu nước cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân

2.5 Page 15

▲back to top
ta, hun đúc lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý chí độc lập? tự chủ, tinh
thần quật khởi và truyền thống đại đoàn kết toàn dân; bồi dưỡng
khát vọng, tạo động lực phát triển vươn lên thực hiện thắng lợi hai
nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Với ý nghĩa đó, thay mặt cho Ban Chỉ đạo, tôi xin tuyên bố
khai mạc Hội thảo khoa học ưChiến thắng Trảng Bom (27.4.1975)
trong Chiến dịch Hồ Chỉ Minh - Ỷ nghĩa và bài học kinh nghiệm".

2.6 Page 16

▲back to top
PHÁT BIỂU CHÀO MỪNG HỘI THẢO KHOA HỌC
“CHIẾN THẮNG TRẢNG BOM (27.4.1975) TRONG CHIẾN DỊCH Hồ CHÍ MINH
ÝNGHĨA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆ"ˈ
Đồng chí NGUYỄN SƠN HÙNG
Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân tinh Đồng Nai
Kính thưa:
-Các đồng chí lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương;
-Các đông chỉ lãnh đạo Quân ủy Trung ương, Bộ Quôcphòng,
Bộ Tôˈng Tham mưu, các tô»ng cục;
-Đại biểu các quân khu, quân đoàn, quân chủngt binh chủng,
học viện, nhà trường, cựu chiến binh Sư đoàn 341; các đồng chỉ
lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử; các cơ quan nghiên
cứu, các nhà khoa học trong và ngoài Quăn đội;
-Thưa toàn thể quỷ đại biểu tham dự Hội thảo,
Trong không khí cùng cả nước kỷ niệm 49 năm Ngày giải
phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2024);
Ngày Quốc tế Lao động 1-5, 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
(7.5.1954 - 7.5.2024) và kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch
Hồ Chí Minh vĩ đại (19.5.1890 - 19.5.2024), hôm nay, tỉnh Đồng
Nai rất vinh dự được phối hợp với Viện Lịch sử quân sự, Quân
khu 7, Quân đoàn 4, Sư đoàn 341 (Quân khu 4) tồ chức Hội thảo
khoa học aChiến thắng Trảng Bom (27.4.1975) trong Chiến dịch
Hồ Chí Minh - Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm".

2.7 Page 17

▲back to top
Thay mặt Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân, ủy
ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Nai, tôi nhiệt liệt chào
mừng các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu,
Viện Lịch sử quân sự, các quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh
chủng; các đồng chí lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử; các
tướng lĩnh, sĩ quan, nhà khoa học, quý đại biểu, khách quý về dự
Hội thảo khoa học quan trọng này. Chúc các đồng chí mạnh khỏe,
hạnh phúc; chúc Hội thảo thành công tốt đẹp!
Kỉnh thưa các đồng chỉ!
Đồng Nai là một tỉnh miền Đông Nam Bộ, có vị trí chiến
lược quan ừọng, nằm ừong tứ giác trọng điểm kinh tế phía Nam
có số khu công nghiệp đang hoạt động lớn nhất cả nước. Trong
chiến tranh xâm lược Việt Nam, kẻ thù chọn địa bàn Đồng Nai để
xây dựng hậu cứ trực tiếp cho đội quân của chúng. Địch mở rộng,
hiện đại hóa sân bay chiến lược Biên Hòa và xây dựng nhiều căn
cứ quân sự lớn như: Quân đoàn 3, Nha Cảnh sát miền Đông, Bộ
Tư lệnh dã chiến 2, Trung tâm huấn luyện Nước Trong...; cùng hệ
thông các kho tàng (lớn nhât là Tông kho liên hợp hậu cân Long
Bình) nhằm củng cố và bảo vệ chính quyền Sài Gòn. Xuân Lộc -
Đồng Nai còn là nơi địch lập tcphòng tuyến thép" trong nỗ lực cuối
cùng bảo vệ chế độ tay sai.
Đồng Nai là nơi sớm hình thành nên giai cấp công nhân (đông
đảo nhất là công nhân cao su). Lực lượng công nhân cùng với
nông dân lao động tiến bộ là nòng cốt trong phong trào cách mạng
của Đồng Nai. Ngay từ khi ra đời, Đảng bộ tỉnh Biên Hòa, Đảng
bộ huyện Trảng Bom đã chỉ đạo xây dựng cơ sờ cốt cán để tuyên
truyên, vận động quân chúng theo cách mạng. Với vị trí chiên
lược, dưới sự lãnh đạo của Đàng, trong hai cuộc kháng chiến,
Đồng Nai ưở thành một trung tâm cách mạng lớn với hệ thống
căn cứ địa liên hoàn và là nơi đứng chân chỉ đạo của Trung ương

2.8 Page 18

▲back to top
Cục miền Nam. Tại huyện Trảng Bom, tháng 9 năm 1965, Khu ủy
miền Đông đã chỉ đạo thành lập căn cứ Tỉnh ủy Biên Hòa nhằm đi
sâu lãnh đạo phong trào cách mạng ở các huyện Trảng Bom, Vĩnh
Cửu và thành phố Biên Hòa; xây dựng Trảng Bom thành nơi đứng
chân của các lực lượng cách mạng để tiến công vào nội ô thị xã
Biên Hòa, tiêu diệt sinh lực, phá hủy phương tiện chiến tranh của
Mỳ và chính quyền tay sai.
Trong Chiến thắng Trảng Bom ngày 27 tháng 4 năm 1975,
thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng và nhiệm vụ do Trung
ương Cục miền Nam, Khu ủy miên Đông giao, với quyêt tâm
t4một ngày bằng hai mươi nam,5, Tỉnh ủy Biên Hòa đã khẩn trương
chỉ đạo quân và dân phối hợp cùng bộ đội chủ lực chuẩn bị mọi
mặt, huy động tối đa các nguồn lực, bảo đảm cho tác chiến. Dưới
sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt của các cấp ủy Đảng, quân và dân
Đồng Nai đã nổi dậy, phối hợp cùng với các đơn vị chủ lực của
Quân đoàn 4 đánh bại sự kháng cự của địch tại Trảng Bom; làm
tan rã các chiến đoàn 43, 48, 52 thuộc Sư đoàn 18, các tiểu đoàn
bảo an, đại đội biệt lập và hệ thống chính quyền dân sự; giải
phóng địa bàn rộng lớn có nhiêu đông bào các dân tộc sinh sông,
tạo thế bao vây, uy hiếp địch tìr hướng đông bắc Biên Hòa. Chiến
thắng Trảng Bom đã khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của Sư
đoàn 341 trong tác chiến hiệp đồng binh chủng, sự phối hợp giữa
tiến công và nổi dậy của quân và dân Đồng Nai trên địa bàn phức
tạp, làm tiền đề quan frọng giải phóng hoàn toàn Biên Hòa, góp
phàn vào Đại thắng mùạ Xuân năm 1975, thống nhất đất nước.
Kính thưa các đồng chỉ!
Chiến thắng Trảng Bom ngày 27 tháng 4 năm 1975 luôn là
niềm tự hào của quân và dân tỉnh Đồng Nai, huyện Trảng Bom và
cả nước; là nguồn động viên, giáo dục truyền thống cách mạng
cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và nhân dân tiếp
tục
đau
SrmOànNnhGNVAIỊ LdI (c lập, tự do của dân tộc, vì sự nghiệp
SÁCH TẶNG
2025J9c <VL
002136

2.9 Page 19

▲back to top
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những bài học kinh nghiệm được
đúc kết từ Chiến thắng Trảng Bom ngày 27 tháng 4 năm 1975 sẽ
tiếp tục được nghiên cứu, vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Những năm qua, mặc dù phải đối mặt với nhiều khỏ khăn,
thách thức, nhất là ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và tác động
của những bất ổn5 xung đột vũ trang trên thế giới, song với truyền
thống cách mạng kiên cường, tinh thần tự hào từ Chiến thắng Trảng
Bom, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Đồng Nai luôn đoàn
kêt5 thông nhât, tập trung triên khai thực hiện có hiệu quả các chủ
trương, nghị quyết, nhất là Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị
quyết Đại hội XI Đảng bộ tỉnh (nhiệm kỳ 2020 - 2025) và đạt được
nhiêu kêt quả quan frọng. Giá trị tông sản phâm trên địa bàn tỉnh
(GRDP) năm 2023 đạt 246.448,8 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu
người theo giá hiện hành đạt trên 139 triệu đồng; tổng thu ngân
sách Nhà nước đạt 58.000 tỷ đồng; tổng chi ngân sách nhà nước
đạt 17.617 tỷ đồng3 đạt dự toán được giao; các chỉ tiêu chủ yếu
về kinh tế - xã hội đa số đạt và vượt kế hoạch. Hiện nay, trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai đã hình thành 35 khu công nghiệp, trong đó3
tại 33 khu công nghiệp Đồng Nai đã có 44 quốc gia và vùng lãnh
thổ hoạt động đầu tư với tổng số 2.117 dự án; trong đó, 1.464 dự
án vốn đầu tư nước ngoài với tồng vốn đầu tư 30.020 triệu USD,
vốn thực hiện 23.187 friệu USD và 653 dự án trong nước với tổng
vốn đầu tư 80.328 tỷ đồng. Chương trình xây dựng nông thôn mới
được quan tâm thực hiện. Toàn tỉnh có 105/120 xã đạt chuẩn nông
thôn mới nâng cao; 27 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu và
34 khu dân cư kiểu mẫu. Công tác lập quy hoạch thời kỳ 2021-2030,
tầm nhìn đến năm 2050 đang được tỉnh Đồng Nai tập trung chỉ
đạo quyết liệt; môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện; công
tác an sinh xã hội được quan tâm chỉ đạo; chất lượng giáo dục -
đào tạo, khoa học công nghệ có nhiều chuyển biến; an ninh chính

2.10 Page 20

▲back to top
trị5 ưật tự an toàn xã hội luôn ổn định; công tác xây dựng Đảng
và hệ thống chính trị được đẩy mạnh, chất lượng tổ chức đảng và
đảng viên tiếp tục được nâng lên.
Kỉnh thưa các đồng chỉ!
Hội thảo hôm nay là dịp để cán bộ, đảng viên nhân dân và
lực lượng vũ trang trong tỉnh Đồng Nai ôn lại truyền thống, tiếp
tục khăng định ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của Chiên
thắng Trảng Bom ngày 27 tháng 4 năm 1975. Đây cũng là dịp để
tỉnh Đồng Nai giới thiệu với quý đại biểu cùng nhân dân cả nước
về vùng đất, con người Đồng Nai frong đấu tranh giải phóng dân
tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Tôi tin tường rằng, với
sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo, các đồng chí lão thành cách
mạng, cán bộ cấp tướng, sĩ quan, nhân chứng lịch sử, nhà khoa
học trong và ngoài Quân đội, cuộc hội thảo hôm nay sẽ thành công
tốt đẹp, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thong cách mạng
vẻ vang đến đông đảo các tầng lớp nhân dân cả nước.
Một làn nữa, kính chúc quý vị đại biểu cùng toàn thể các đồng
chí mạnh khỏe và hạnh phúc; chúc Hội thảo thành công tốt đẹp!
Trân trọng cảm ơn!

3 Pages 21-30

▲back to top

3.1 Page 21

▲back to top
BÁO CÁO ĐỂ DẦN HỘI THẢO KHOA HỌC
"CHIẾN THẮNG TRẢNG BOM (27.4.1975) TRONG CHIẾN DỊCH Hồ CHÍ MINH
ÝNGHĨA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO
-Kỉnh thưa các đồng chỉ lãnh đạot nguyên lãnh đạo Đảng,
Nhà nước, Bộ Quốc phòng và tỉnh Đồng Nai!
-Kính thưa các vị lão thành cách mạng, Anh hùng Lực lượng
vũ trang nhân dânt cựu chiến binh Quân đoàn 4, Sư đoàn 341!
A
»
-Kỉnh thưa các đông chỉ tướng lĩnh, sĩ quan và quý vị đại biêu
khách quỷt các nhà khoa học cùng toàn thể các đồng chỉ!
Cuôi năm 1974, đâu năm 1975, cục diện cuộc kháng chiên
chống Mỹ, cứu nước có sự chuyển biến mạnh mẽ theo hướng
ngày càng có lợi cho quân và dân ta. Trên cơ sở nhận định đúng
thời cơ, Bộ Chính trị Ban Châp hành Trung ương Đảng hạ quyêt
tâm chiến lược: Động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng,
toàn quân, toàn dân ta ở cả hai miên Nam, Băc mở cuộc Tông
tiến công và nồi dậy giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất
đất nước.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 mở đàu bằng
Chiến dịch Tây Nguyên (4.3 - 3.4.1975), được tiếp nối và đồng
thời với Chiến dịch Trị Thiên - Huê (5 - 26.3.1975), Chiên dịch

3.2 Page 22

▲back to top
Đà Năng (26 - 29.3.1975)... làm rung chuyên chê độ Sài Gòn. Chỉ
trong thời gian ngắn, ta đã đập tan Quân đoàn 1 - Quân khu 1,
Quân đoàn 2 - Quân khu 2 của địch, giải phóng hơn nửa đất đai,
nửa số dân toàn miền Nam, thu giữ một khối lượng lớn vật chất,
trang bị, phương tiện chiến tranh của chúng.
Căn cứ vào những chuyển biến hết sức mau lẹ trên chiến
trường, ngày 31 tháng 3 năm 1975, Bộ Chính trị chỉ đạo quân và
dân ta đẩy mạnh nhịp độ tiến công, “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ5
chắc thang^, giải phóng miền Nam ngay trong tháng 4 năm 1975.
Ngày 14 tháng 4 năm 1975, Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia
Định được mang tên Lãnh tụ Hồ Chí Minh kính yêu.
Chấp hành chủ trương, chỉ đạo chiến lược đề ra, trên chiến
trường miền Nam, quân, dân ta liên tục tiến công mạnh mẽ5 lần lượt
đập tan tuyến phòng ngự từ xa của địch ở Phan Rang (16.4.1975),
đập tan tuyến phòng ngự Xuân Lộc (21.4.1975), từng bước
tạo thế, tạo lực vững chắc cho trận quyết chiến chiến lược cuối
cùng, hình thành thế bao vây Sài Gòn - sào huyệt cuối cùng của
kẻ thù từ 5 hướng: Hướng tây bắc - Quân đoàn 3; hướng bắc -
Quân đoàn 1; hướng đông nam - Quân đoàn 2; hướng đông -
Quân đoàn 4; hướng tây và tây nam - Đoàn 232 và Sư đoàn 8
(Quân khu 8).
về phía địch, do thất bại nặng nề, nhất là sau khi Xuân Lộc -
tccánh cửa thép55 bảo vệ phía đông của Sài Gòn thất thủ, chúng
càng lún sâu vào tình thế khủng hoảng nghiêm trọng. Nhưng với
bản chất ngoan cố, hiếu chiến, chúng vẫn hô hào "tử thh”. Trên
hướng đông - đông bắc, từ Trảng Bom đến Hố Nai - Biên Hòa -
Long Bình, địch dồn đủ loại quân tổ chức phòng ngự. Riêng tại
Yếu khu Trảng Bom - nơi án ngữ Đường số 1 đi qua, địch tập
trung bố trí Sư đoàn 18 Bộ binh, 2 chi đoàn xe tăng, 7 trận địa
pháo binh (với 20 khẩu) cùng một bộ phận bảo an, dân vệ, biến
Trảng Bom thành “mắt xích” phòng ngự trọng điểm.

3.3 Page 23

▲back to top
về phía ta, ngay sau khi giải phóng Xuân Lộc (21.4.1975),
Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh kịp thời điều chỉnh kế hoạch
tác chiến. Theo đó? Quân đoàn 4 không cắt đứt Đường số 15, tiến
vào Sài Gòn theo hai trục đường là Xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn và
Cát Lái - Nhà Bè như kế hoạch cũ nữa, mà sẽ chuyển sang đánh
chiếm Trảng Bom, Biên Hòa, tiến vào Sài Gòn theo trục đường
số 1. Chấp hành mệnh lệnh cấp trên, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân
đoàn 4 giao nhiệm vụ cho Sư đoàn 341, được tăng cường 1 tiểu
đoàn xe tăng (13 chiếc), 1 tiểu đoàn cao xạ hồn hợp, 1 đại đội
pháo 105mm có nhiệm vụ tiến công tiêu diệt địch từ ngã ba Sông
Thao đến Suối Đỉa, frọng tâm là Yếu khu Trảng Bom, mở đường
tiến cho Quân đoàn vào giải phóng Biên Hòa. Thời gian nổ súng
là đêm 26, rạng ngày 27 tháng 4 năm 1975.
Sau khi nghiên cửu cụ thể tình hinh địch, địa hình và căn cứ
nhiệm vụ câp trên giao, Thường vụ Đảng ủy Sư đoàn nêu quyêt
tâm: Tập trung toàn bộ binh lực, hỏa lực, kiên quyết tiêu diệt toàn
bộ quân địch trong một thời gian ngắn nhất. Sau khi hoàn thành
nhiệm vụ, nhanh chóng củng cố lực lượng, sẵn sàng cùng lực
lượng bạn phát triển vào giải phóng Biên Hòa, Sài Gòn khi có thời
cơ và có lệnh của Quân đoàn. Tư tưởng chỉ đạo: Tập trung lực
lượng có ừọng điểm trên hướng tiến công chủ yếu vào mục tiêu
chủ yếu. Thọc sâu bao vây, chia cắt nhanh, đánh trúng, đánh chính
xác vào mục tiêu chủ yếu nhằm tiêu diệt và làm tan rã lớn quân
địch. Tiến công liên tục, thần tốc, táo bạo, đánh cả ngày lẫn đêm
đến khi dứt điểm hoàn toàn.
Đúng 4 giờ 5 phút ngày 27 tháng 4 năm 1975, Sư đoàn 341
nổ súng tiến công Trảng Bom. Đến 8 giờ 30 phút cùng ngày, ta
đã tiêu diệt, làm tan rã cơ bản quân địch ở Yeu khu Trảng Bom,
làm chủ đoạn đường số 1 dài 14km từ ngã ba Sông Thao đến tây
Trảng Bom. Sư đoàn 341 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Quân
đoàn 4 giao.

3.4 Page 24

▲back to top
Kính thưa toàn thể các đồng chỉ!
Nhằm tiếp tục đánh giá tàm vóc, ý nghĩa và rút ra những kinh
nghiệm vận dụng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tại
cuộc hội thảo hôm nay, trên cơ sở mục đích, yêu cầu đã xác định,
tôi trân trọng đề nghị các đồng chí đại biểu tập trung phân tích làm
rõ hơn, sâu săc hơn những nội dung chủ yêu sau:
Thứ nhất, sự chỉ đạo đúng đắn, sáng tạo của cấp chiến lược,
trực tiếp là Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh và Đảng
ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4 là cơ sở, là nhân tố đóng vai trò quyết
định để Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Sư đoàn 341 hạ quyết tâm chiến đấu,
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Thứ hai, vai trò tổ chức, chỉ huy của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Sư
đoàn, tinh thần chiến đấu dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị
và quân - dân địa phương là nhân tô quyêt định trực tiêp đên thăng
lợi trận đánh Trảng Bom.
Thứ bat những nét đặc sắc về nghệ thuật quân sự, bao gồm
nghệ thuật chọn hướng và sử dụng lực lượng; nghệ thuật phối hợp
hiệp đồng binh chủng giữa bộ binh, pháo binh, xe tăng, phối hợp
tác chiến giữa các đơn vị với các lực lượng vũ trang địa phương;
nghệ thuật chỉ huy điêu hành tác chiên...
Thứ tư, làm sáng tỏ vị trí, ý nghĩa của Chiến thắng Trảng Bom
ưong Chiến dịch Hồ Chí Minh, là trận đánh tập trung của một
binh đoàn chủ lực và giàrứi thắng lợi trọn vẹn mở đầu chiến dịch
trên hướng đông.
Thứ nămt đúc rút những bài học kinh nghiệm để vận dụng góp
phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, xây dựng Quân đội
nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, tiến lên hiện
đại, đáp ứng yêu càu nhiệm vụ frong tình hình mới đặt ra.
Kỉnh thưa toàn thể các đồng chí!
Đây là cuộc hội thảo đầu tiên về Chiến thắng Trảng Bom trong
Chiến dịch Hồ Chí Minh. Với quan điểm khách quan, khoa học,

3.5 Page 25

▲back to top
phương pháp luận đúng đắn, tiếp cận những nguồn tư liệu có độ
tin cậy và góc nhìn mới, Ban Chỉ đạo tin tưởng rằng Hội thảo
khoa học ưChiến thẳng Trảng Bom (2741975) trong Chiến dịch
Hồ Chí Minh - Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm" sẽ có những đóng
góp mới trên cả bình diện lý luận và thực tiễn, làm sáng tỏ thêm
về vấn đề lịch sử có liên quan. Kết quả Hội thảo sẽ thiết thực góp
phần xây dựng Quân đội, củng cố và tăng cường quốc phòng -
an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh (thành phố) bảo vệ
vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đồng thời cũng
tạo thêm cơ sờ khoa học vững chắc cho cuộc đấru franh chống mọri
âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc lịch sử của các thê lực thù địch, nhât
ỉà ưên không gian mạng, bảo vệ nền tảng tư tưởng và sự lãnh đạo
của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng; tích cực bồi dưỡng lòng
yêu nước, bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ hôm nay, góp phần phát
huy cao độ sức mạnh tổng hợp của quốc gia, giữ vững độc lập, tự
chủ và môi trường hòa bình, ổn định và phát triển đất nước.
Trân trọng cảm ơn!

3.6 Page 26

▲back to top
Phần thứ nhất
NH0NG VẤN ĐỂ CHUNG

3.7 Page 27

▲back to top

3.8 Page 28

▲back to top
CHỈ ĐẠO CỦA Bộ TỔNG Tư LỆNH ĐỐI VỚI CHIẾN DỊCH Hổ CHÍ MINH
TRÊN HưỠNG ĐÔNG
Th ương tướng", TS LẺ HUY VỊNH
ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng
ủy viên Quân ủy Trung ương
Thứ tnĩởng Bộ Quốc phòng
Thắng lợi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, đỉnh
cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã ket thúc thắng lợi sự
nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn
miền Nam, thống nhất đất nước của dân tộc ta. Chiến thắng đó
là kết quả của quá trình chiến đấu kiên cường, bền bỉ, dũng cảm,
mưu trí, sáng tạo của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng,
đồng thời thể hiện tư duy nhạy bén, linh hoạt, chính xác của Bộ
Tổng Tư lệnh trong chỉ đạo, điều hành Chiến dịch Hồ Chí Minh
nói chung, trên hướng đông của chiến dịch nói riêng. Điêu đó
được thể hiện rõ nét trên các nội dung chủ yếu sau đây:
1. Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo xây dựng và hoàn chỉnh kế hoạch,
quyết tâm Chiến dịch Hồ Chỉ Minh
Từ giữa năm 1973, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và
Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo Bộ Tổng Tham
mưu, trực tiếp là Cục Tác chiến xây dựng kế hoạch chiến lược giải
phóng miền Nam. Qua nhiều lần bổ sung, điều chỉnh kế hoạch
theo diễn biến của tình hình, Hội nghị Bộ Chính trị (12.1974 -
1.1975) xác định quyết tâm chiến lược giải phóng miền Nam

3.9 Page 29

▲back to top
ừong hai năm 1975 ■ 1976 và dự kiến tcNếu thời cơ đến vào đầu
hoặc cuối năm 1975, thì lập tức giải phóng miền Nam ngay trong
năm 1975m. TrOn cơ sờ đánh giá, nhận định tình hình mọi mặt và
diễn biến chiến trường, nhất là sau thắng lợi của các chiến dịch
Phước Long, Tây Nguyên, ngày 18 tháng 3 năm 1975, Bộ Chính
trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh khẳng định thời cơ
chiến lược lớn đã đến và hạ quyết tâm chuyển kế hoạch cuộc tiến
công chiến lược năm 1975 thành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy
frên toàn chiên trường, giải phóng miên Nam ngay trong năm 1975
với hướng tiến công chiến lược chủ yếu là Sài Gòn.
Thực hiện quyết tâm chiến lược của Bộ Chính trị và Quân
ủy Trung uơng, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo đẩy mạnh Chiến dịch
Trị Thiên - Huế (5 - 26.3) và mở Chiến dịch Đà Nang (26 - 29.3)
nhăm tạo thêm điêu kiện thuận lợi thực hiện "QuySt tâm hoàn toàn
giải phóng Sài Gòn và miền Nam trước mùa mưa (tháng 5.1975)"2.
Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh, trực tiếp là bộ tư lệnh các
chiến dịch, quân và dân ta đã tiêu diệt và đập tan hệ thống phòng thủ
kiên cố của địch, làm tan rã âm mưu co cụm chiến lược của chúng,
đây chính quyên, quân đội Sài Gòn ngày càng lún sâu vào thê bị
động về chiến lược, suy sụp ý chí chiến đấu, tan rã về lực lượng.
Ngay khi thời cơ chiến lược chín muồi, cuộc họp Bộ Chính trị
ngày 31 tháng 3 kết luận: “Nắm vững hơn nữa thời cơ chiến lược,
với tư tưởng chi đạo thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng, có quyết
tâm lớn thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa ưong thời gian
sớm nhất; tốt nhất là trong tháng 4, không thể để chệìni"3. Ngày 8
1. Bộ Quốc phòng - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Lịch sử khảng chiến chổng
Mỹ, cứu nước (ỉ954 - Ỉ975), Tập VIII: Toàn thắng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật,
Ha Nội, 2013, tr. 227.
,
2. Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Bộ Quốc phòng ỉ945 - 2000
(Biên niên sự kiện), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2003, tr. 468.
3. Đại tướng Văn Tiến Dũng, Đại thắng mùa Xuân, Nxb Quân đội nhân dân, Hà
Nội, 1976, ti- 163.

3.10 Page 30

▲back to top
tháng 4 năm 1975, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết
định thành lập Bộ Tư lệnh Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia
Định (đến ngày 14.4.1975 đổi tên là Chiến dịch Hồ Chí Minh),
bao gồm: Tư lệnh Chiến dịch: Đại tướng Văn Tiến Dũng, Chính
ủy: Phạm Hùng; các Phó Tư lệnh Chiến dịch: Thượng tướng Trần
Văn Trà, Trung tướng Lê Đức Anh, Trung tướng Đinh Đức Thiện,
Trung tướng Lê Trọng Tấn; Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính
trị: Thiếu tướng Lê Quang Hòa; Quyền Tham mưu trưởng Chiến
dịch: Thiếu tướng Lê Ngọc Hiền.
Chấp hành chủ trương chiến lược của Bộ Chính trị và Quân ủy
Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh xác định quyết tâm và những nét
lớn của kế hoạch Chiến dịch Hồ Chí Minh: Mục đích của chiến
dịch là đánh đòn quyết chiến chiến lược cuối cùng, kêt thúc cuộc
chiến tranh, giành thắng lợi triệt để. Tư tưởng chỉ đạo tác chiến
chiến dịch là "Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng". Cách đánh
chiến dịch là tiêu diệt, ngăn chặn và làm tan rã tại chỗ các sư đoàn
phòng ngự vòng ngoài, mở đường cho các binh đoàn đột kích thọc
sâu, nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu, kết hợp tiên công và
nổi dậy, kết hợp đánh bên trong và đánh bên ngoài. Hướng tiên
công chủ yếu của chiến dịch là hướng Bắc và Tây Băc, trong
đó, hướng Tây Bắc là chủ yếu nhất; hướng Đông và Tây Nam là
những hướng hiểm yếu và quan trọng. Các mục tiêu chủ yêu trong
nội thành phải nhanh chóng đánh chiếm gồm Bộ Tổng Tham mưu
quân đội Sài Gòn? sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tư lệnh Biệt khu Thủ
đô, Tổng nha Cảnh sát3 dinh Độc Lập; trong đó, dinh Độc Lập là
hợp điểm chiến dịch.
Căn cứ sự chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh và diễn biến chiến trường,
ngày 22 tháng 4 năm 1975, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh
duyệt lại lần cuối kế hoạch tác chiến và kế hoạch bảo đảm; giao
khu vực tác chiến và mục tiêu tiến công cụ thể cho từng quân đoàn
trên từng hướng. Hướng bắc do Quân đoàn 1 phụ trách, có nhiệm

4 Pages 31-40

▲back to top

4.1 Page 31

▲back to top
vụ đánh chiém căn cứ Phú Lợi, Lai Khê, Bến Cát, Tân Uyên, thọc
sâu vào nội đô đánh chiếm Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn.
Hướng tây bắc do Quân đoàn 3 phụ trách, có nhiệm vụ tiêu diệt
địch ở Gò Dầu, Trảng Bàng, ngăn chặn Sư đoàn 25 Bộ binh co
cụm về Sài Gòn, đồng thời, thọc sâu vào nội đô đánh chiếm sân
bay Tân Sơn Nhất. Hướng đông nam do Quân đoàn 2 phụ trách
có nhiệm vụ đánh chiếm Căn cứ Nước Trong, Chi khu Long Bình,
Chi khu Nhơn Trạch, Thành Tuy Hạ, bến phà Cát Lái... cùng các
mục tiêu ở nội đô. Hướng tây và tây nam do Đoàn 232 và Sư
đoàn 8 Quân khu 8 phụ trách, có nhiệm vụ chặn địch rút chạy hoặc
tăng viện cho Sài Gòn, tổ chức mũi thọc sâu đánh chiếm Biệt khu
Thủ đô. Hướng đông do Quân đoàn 4 phụ trách, lực lượng gồm
cỏ 3 sư đoàn 6, 7 và 341 có nhiệm vụ đánh chiếm khu Biên Hòa,
Hô Nai, phát frien tiên công làm chủ các mục tiêu quan trọng ở
nội đô Sài Gòn.
2. Chỉ đạo làm tốt công tác chuẩn bị mọi mặt cho trận then
chốt mở màn Chiến dịch Hồ Chí Minh trên hướng đông
Cùng với xây dựng và hoàn chỉnh kế hoạch, quyết tâm Chiến
dịch Hồ Chí Minh, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị
gâp rút tô chức các đợt hoạt động tạo thê. Đôi với hướng đông của
chiến dịch, ngày 15 tháng 4 năm 1975, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo
Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh: “Nếu tiêu diệt được một bộ
phận quan frọng sinh lực địch ở đây (Sư đoàn 18, Lữ đoàn Dù,
một số chiến đoàn bộ binh, thiết giáp) thì trận then chốt sẽ có ý
nghĩa và tác dụng rất lớn đối với sự phát triển của toàn bộ chiến
trường, cần theo dõi sát tình hình địch, từ bây giờ có kế hoạch
chia cắt, ngăn chặn và tiêu diệt chúng trong trường hợp chúng rút
về Biên Hòa. Đồng thời có kế hoạch chuẩn bị cho trận đánh lớn ở
Biên Hòaˈn. Thực hiện mệnh lệnh "thần tốc5 táo bạo" của Bộ Tổng
Tư lệnh, ngày 16 tháng 4 năm 1975, Quân đoàn 2 đã phát huy sức
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Biên niên sự kiện Bộ Tổng
Tham mưu trong khảng chiến chổng Mỹ, cứu nước (ỉ954 - Ĩ975), Tập XI (1975), Nxb
Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2016, tr. 268.

4.2 Page 32

▲back to top
mạnh binh chủng hợp thành, thực hiện tiến công trong hành tiến,
đập tan tuyến phòng thủ Phan Rang, tạo điều kiện cho Sư đoàn 341
cùng các đơn vị của Quân đoàn 4 chọc thủng "cánh cửa thOp"
Xuân Lộc bảo vệ Sài Gòn - Gia Định trên hướng Đông, giải phóng
thị xã Xuân Lộc và tỉnh Long Khánh.
Trước nguy cơ sụp đổ5 chính quyền và quân đội Sài Gòn co
cụm lực lượng về xung quanh trung tâm đầu não, hình thành
3 tuyên phòng ngự bảo vệ Sài Gòn - Gia Định. Tuyên vòng ngoài
gồm có Sư đoàn 22 Bộ binh ở Long An, Bến Lức; Sư đoàn 25
Bộ binh phụ trách Tây Ninh, Trảng Bàng, Củ Chi, Đồng Dù,
Hậu Nghĩa; Sư đoàn 5 Bộ binh phụ frách Lai Khê, Bến Cát, Bình
Dương; Sư đoàn 18 Bộ binh đóng giữ Bàu Cá, Trảng Bom, Suối
Đỉa; Sư đoàn Thủy quân lục chién (2 lữ đoàn) chốt giữ Long Bình;
Lữ đoàn 3 Kỵ binh phụ trách Biên Hòa - Long Bình; Lữ đoàn 1
Dù chốt giữ Bà Rịa. Tuyến ven đô tổ chức thành 4 khu vành đai:
Khu Bắc, từ Hóc Môn - càu Bông trò vào Tân Sơn Nhất, do Liên
đoàn 9 Biệt động quân cùng 2 liên đoàn công binh và lực lượng
thuộc Trung tâm huấn luyện Quang Trung đảm nhiệm; khu Tây,
gồm Vĩnh Lộc, Tân Hiệp, Bà Hom, Bình Chánh trở vào, do Liên
đoàn 7, Liên đoàn 8 Biệt động quân và Liên đoàn 239 Bảo an đảm
nhiệm; khu Nam gồm Nhà Bè, Nhơn Trạch do lực lượng bảo an
dân vệ đảm nhiệm; khu Đông gồm Gò vấp, quận 9, Thủ Đức do
Lữ đoàn 4 Dù 5 Liên đoàn 931 Địa phương quân và lực lượng thuộc
Quân trường Thủ Đức đảm nhiệm. Tuyến nội đô tổ chức thành
5 liên khu do lực lượng cảnh sát, phòng vệ dân sự đảm nhiệm1.
Trên cơ sở nắm bắt và đánh giá chuyển động mau lẹ của tình
hình chiến trường, ngày 22 tháng 4 năm 1975, Bộ Tổng Tư lệnh
chỉ đạo Bộ Tư lệnh Chién dịch Hồ Chí Minh tranh thủ từng ngày
giành thắng lợi liên tiếp tiến tới tổng tiến công và xác định nhiệm
1. Bộ Quốc phòng, Bách khoa toàn thư quân sự Việt Nam, Quyển 1: Lịch sừ quân
sự, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2015, tr. 176.

4.3 Page 33

▲back to top
vụ cụ thể của cánh quân hướng Đông: Một là, tiêu diệt lực lượng
địch trên đường chúng rút về Biên Hòa, đánh chiếm Biên Hòa;
Hai là. đánh chiếm Bà Rịa - Vũng Tàu, khống chế sông Lòng
Tàu; Ba ỉà, có biện pháp triển khai trận địa pháo 130mm ở khu
vực Thành Tuy Hạ để đánh phá sân bay Tân Sơn Nhất và một số
mục tiêu ở nội đô Sài Gòn; Bốn là, phát triển nhanh chóng vào nội
đô theo hướng địch sơ hở nhất và có lợi cho ta nhất1. Trong lúc
này, cùng với hoạt động tạo thế, công tác bảo đảm hậu cần, kỹ
thuật và cơ động lực lượng của Chiến dịch Hồ Chí Minh đã hoàn
thành, các binh đoàn chủ lực mạnh hình thành thế bao vây Sài
Gòn trên 5 hướng, chuẩn bị sẵn sàng cho trận quyết chiến chiến
lược cuối cùng.
Thực hiện mệnh lệnh của Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh,
Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4 giao nhiệm vụ cho Sư đoàn 341 thực
hiện trận then chốt mở màn chiến dịch, tiến công tiêu diệt địch
ở Trảng Bom, Suối Đỉa, Sông Thao; nếu không tiêu diệt gọn thì
bao vây chặt, không cho địch rút chạy về Biên Hòa để đảm bảo
đường cơ động cho đại bộ phận lực lượng, binh khí kỹ thuật
của Quân đoàn tiến công vào Biên Hòa và Sài Gòn12. Trong thế
trận chung, Trảng Bom ở phía đông thị xã Xuân Lộc, tỉnh Biên
Hòa là một mắt xích frọng yếu trên tuyến phòng ngự phía trước
của quân đội Sài Gòn, có thế liên hoàn, vững chắc từ ấp Hương
Nghĩa qua Trảng Bom - Suối Đỉa - Hố Nai, dài 14km, bao gồm
các chiến đoàn 43, 48, 52, các chi đoàn 1 và 3, Thiết đoàn 5 Xe
tăng thiết giáp và Chiến đoàn 315. Địch tập trung chủ yếu ở
hướng đông và đông bắc, có 7 trận địa pháo binh, Tiểu đoàn 316
Bảo an và 2 đại đội biệt lập.
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Biên niên sự kiện Bộ Tống
Tham mưu trong kháng chiến chống Mỹ, cihỉ nước (ỉ954 - ỉ 975), Tập Xỉ (Ĩ975), Sđd,
tr. 301.
:
2. Phòng Tham mưu Sư đoàn 341, Báo cảo tồng kết trân Trảng Bom của cụm
pháo binh 4, Sư đoàn ỉ Bộ binh chi viện cho Sư đoàn tiêu diệt cứ điểm Trảng Bom (từ
24 giờ ngày 24.4 đến ỉ giờ ngày 27.4.1975), Ký hiệu: TK-2166, Tài liệu lưu tại Viện
Lịch sử quân sự, tr. 3.

4.4 Page 34

▲back to top
Luôn theo sát từng diên biên trên chiên trường, ngày 23
tháng 4 năm 1975, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo cánh quân hướng
đông về cách đánh ở Biên Hòa: “Rút kinh nghiệm quý báu của
trận đánh vào Đà Năng, hêt sức tìm cách phát huy uy lực cao nhât
của hỏa lực pháo binh, một mặt kiềm chế các sân bay và trận địa
pháo của địch, một mặt làm cho tinh thần địch khủng khiếp và tan
rã nhanh như ở Đà Nằng"'. Bên cạnh đó, Bộ Tổng Tư lệnh cũng
chỉ đạo: tcNêu đánh Trảng Bom mât nhiêu thời gian thì cân có
cách cho bộ đội đi vòng qua để đánh thẳng vào Biên Hòa^,12.3Quán
triệt sự chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh và ý định tác chiến của Bộ
Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Sư đoàn 341 khẩn
trương triển khai công tác chuẩn bị, nắm chắc tình hình địch và
tổ chức chiếm lĩnh trận địa. Mục tiêu tiến công chủ yếu là Bộ Chỉ
huy Yếu khu quân sự Trảng Bom, Sở Chỉ huy Chiến đoàn 43, mục
tiêu tiến công quan trọng là Sở Chỉ huy Chiến đoàn 48 và khu
Bàu Cá. Trong lúc Sư đoàn 341 đang tích cực chuẩn bị mọi mặt,
Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo Bộ Tư lệnh Trường Sơn, Mặt trận Tây
Nguyên, Quân khu 5 gấp rút chuyển hàng chục nghìn viên đạn các
loại vào cho cánh quân hướng đông để đảm bảo thắng lợi cho trận
tiến công Trảng Bom - ẾtMột trong những trận then chốt mở màn
Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử"3.
3. Chỉ đạo đẩy mạnh tiến công thực hiện thắng lợi nhiệm vụ
trên hướng đông
Dưới sự chỉ đạo sâu sát3 kịp thời của Bộ Tổng Tư lệnh, trực tiếp
là Bộ Tư lệnh Chiến dịch3 rạng sáng ngày 27 tháng 4 năm 1975,
các đơn vị của Sư đoàn 341 đã cơ động đến vị trí xác định, quyết
1, 2. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Biên niên sự kiện Bộ
Tồng Tham mini trong khảng chiến chống Mỹ, ciht nước (J954 -1975), TậpXỈ (J975),
Sdd˖tr. 304,312.
3. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tư lệnh Quân khu 4, Nhừng trận đảnh của
ỉực ỉượng vũ trang Quân khu 4 (ỉ945 - ỉ975), Tập Xỉn, Nxb Quân đội nhân dân, Hà
Nội, 2005, tr. 298?

4.5 Page 35

▲back to top
tâm sừ dụng toàn bộ lực lượng của Sư đoàn, kết hợp với xe tăng,
pháo binh của trên phối thuộc chiến đấu hiệp đồng binh chủng,
kiên quyết tiêu diệt toàn bộ quân địch tại khu vực Trảng Bom,
nhanh chóng phát triển vào Biên Hòa, Sài Gòn. Trước thời điểm
chính thức nổ súng tiến công Trảng Bom, mệnh lệnh "Thần tốc,
thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ,
từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến
và toàn *thắng 51 của Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp
tiêp tục được quán triệt sâu rộng, góp phân nâng cao quyêt tâm
chiến đấu cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 341. Với khí thế
quyết chiến, quyết thắng, vào lúc 4 giờ 5 phút, hỏa lực pháo binh
của Sư đoàn 341 bắn vào các mục tiêu như Sở Chỉ huy Yếu khu,
Sở Chỉ huy Chiến đoàn 48, ấp Dương Ngơ? bắc Bàu Cá... và
kiềm chế các frận địa pháo của địch, gây thiệt hại nặng cho địch.
Tiếp đó, pháo binh chuyển làn bắn vào Bàu Cá5 nam Trảng Bom,
ga Sông Mây, Suối Đỉa để chi viện cho Tiểu đoàn 4 Trung đoàn
Bộ binh 270 tiến công.
Trên hướng chủ yếu, các lực lượng của Trung đoàn Bộ bmh 270
đồng loạt tiến công, tiêu diệt Sở Chỉ huy Tiểu đoàn 3 Chiến đoàn 43
quân đội Sài Gòn, pháo kích vào frận địa pháo của địch ở ga Sông
Mây, Suối Đỉa và lực lượng co cụm ở phía nam Đường số 1A.
Tiểu đoàn 5 phát triển đánh vào trung tâm Yếu khu quân sự Trảng
Bom, buộc địch rút chạy về phía Nam; Tiểu đoàn 4 tổ chức tiến
công địch ở Suối Đỉa và thực hành chia cắt để ngăn chặn, tiêu diệt
lực lượng Chiến đoàn 315 ở phía Tây. Trên hướng thứ yếu, Trung
đoàn Bộ binh 273 tổ chức các mũi tiến công tiêu diệt địch tại các
mục tiêu được phân công. Sau khi đánh chiếm đầu cầu, Đại đội 11
cùng với xe tăng đánh vào frận địa pháo và các cụm địch, tiêu diệt
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Biên niên sự kiện Bộ Tổng
Tham mưu trong khảng chiến chống Mỹt cứĩi nước (ỉ954 - Ỉ975), TQp XI (1975)ǃSđd,
ư. 228.

4.6 Page 36

▲back to top
địch ở Yếu khu và Tiểu đoàn 3 Chiến đoàn 43; Tiểu đoàn Bộ binh 1
tổ chức tiến công tiêu diệt Tiểu đoàn 1 Chiến đoàn 48 quân đội
Sài Gòn. Từ hướng bắc Đường số 1A, các đại đội 1, 2 tiến công
trận địa pháo của địch, phối hợp với Tiểu đoàn Bộ binh 8 Trung
đoàn Bộ binh 266 đánh địch co cụm ở ấp Dương Ngơ. Trên
hướng phối hợp, Tiểu đoàn 8 Trung đoàn Bộ binh 266 lợi dụng
kết quả pháo bắn, nhích dần đội hình, áp sát các mục tiêu ờ Bàu
Cá. Tiểu đoàn 8 phối hợp cùng xe tăng đột phá các ổ đề kháng
của địch, phát triển tiêu diệt Tiểu đoàn 2 Chiến đoàn 48 quân đội
Sài Gòn, làm chủ Bàu Cá. Tiếp tục truy kích địch rút chạy, các
đại đội 6 và 7 cùng với xe tăng hiệp đồng tiến công tiêu diệt địch
co cụm ờ ấp Dương Ngơ.
Vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 27 tháng 4 năm 1975, Sư đoàn 341
đã cơ bản tiêu diệt toàn bộ quân địch, làm chủ từ ngã ba Sông Thao
đến phía tây Trảng Bom. Sư đoàn lệnh cho Trung đoàn Bộ binh
266 cùng với xe tăng phát triển theo trục đường số 1A về Suối Đỉa,
Long Lạc. Đen 10 giờ 30 phút, toàn bộ quân địch ở Suối Đỉa bị
tiêu diệt. Trải qua nhiều giờ liên tục đẩy mạnh tiến công, Sư đoàn
341 đã phát huy sức mạnh hiệp đồng binh chủng quy mô lớn, tiêu
diệt và làm tan rã các chiến đoàn 43, 48, 52 thuộc Sư đoàn 18 Bộ
binh, Chi đoàn 1 và Chi đoàn 3 Xe tăng thiết giáp, trung tâm Yếu
khu5 Sở Chỉ huy Chiến đoàn 43 và Chiến đoàn 48, Tiểu đoàn Bảo
an và đại đội biệt lập, bắt hơn 1.700 tù binh, làm tan rã hệ thống
chính quyền địch ở cơ sở, giải phóng đất đai và hơn 10.000 dân1.
Quán triệt sự chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh và mệnh lệnh của
Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, trực tiếp là Bộ Tư lệnh Quân
đoàn 4, Sư đoàn 341 đã thực hiện thành công trận mở màn trên
hướng đông Chiến dịch Hồ Chí Minh, tiêu diệt đại bộ phận lực
lượng, vũ khí, phương tiện của Sư đoàn 18 Bộ binh quân đội Sài
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tư lệnh Quân khu 4, Những trận đảnh của
ỉực lượng vũ trang Quân khu 4 (1945 - ỉ975), Tập XIÌỈ. Sđd, tr. 325.

4.7 Page 37

▲back to top
Gòn ở khu vực Trảng Bom, phá vỡ một mắt xích quan trọng trong
hệ thống phòng ngự phía trước của đối phương. Trong thế trận
chung của chiến dịch, trận đột phá Yếu khu quân sự Trảng Bom
giành thắng lợi vang dội đã mở toang cánh cửa tiến vào trung
tâm đầu não chính quyền Sài Gòn trên hướng đông, tạo điều kiện
thuận lợi cho Quân đoàn 4 cùng các lực lượng cơ động của Bộ
phát triển theo chiều sâu chiến dịch. Trận tiến công Trảng Bom
là sự kiểm nghiệm trên thực tế khả năng cơ động và sức mạnh
chiến đấu hiệp đồng binh chủng quy mô lớn của Sư đoàn 341;
đồng thời để ỉại nhiều kinh nghiệm về nghệ thuật tổ chức, sử
dụng lực lượng, quyêt tâm lựa chọn thời cơ và hướng tiên công
phù hợp. Chiên thăng Trảng Bom góp phân củng cô vững chăc
niêm tin, tinh thân quyêt chiên, quyêt thăng và cô vũ mạnh mẽ
toàn quân, toàn dân ta ưên khắp các hướng chiến dịch đẩy nhanh
nhịp độ tiến công, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn.
4. Chỉ đạo phát huy kết quả của hướng đôngt cùng các hướng
tiến côngt giành thắng lợi hoàn toàn cho Chiến dịch Hồ Chỉ Minh
Ngay sau khi trận tiến công quân địch ở Trảng Bom kết thúc
thắng lợi, Bộ Tổng Tư lệnh nhanh chóng đánh giá tình hình và chỉ
đạo cánh quân hướng đông: “Tinh hình phát frien hướng của đông
chí đang thuận lợi, có thể đi nhanh hơn kế hoạch hiệp đồng chung.
Các đơn vị phía Đông nếu đã đến mục tiêu trước mắt sớm hơn thời
gian quy định thì không nên chờ các cánh khác phối hợp chung mà
nên phát triển ngayˈM.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh và mệnh lệnh của Bộ
Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, Quân đoàn 4 phát huy thắng
lợi trận then chốt mở màn của Sư đoàn 341, gấp rút tổ chức lực
lượng tiến công khu vực phòng thủ của địch ở Hố Nai, ngoại vi thị
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Biên niên sự kiện Bộ Tồng
Tham mưií trong kháng chiến chông Mỹ, cừư nước (ỉ954 - ỉ975), Tập XI (ỉ975)y Sđd,
tr. 320.

4.8 Page 38

▲back to top
xã Biên Hòa. Tại đây, quân đội Sài Gòn đã xây dựng những cụm
phòng ngự mạnh, có các tuyến hào chống tăng để ngăn chặn quyết
liệt cuộc tiến công của ta. Tuy nhiên, trước sức tiến công mãnh liệt
của ta, rạng sáng ngày 29 tháng 4 năm 1975, địch phải di chuyển
máy bay tù' sân bay Biên Hòa về sân bay Tân Sơn Nhất; Sở Chỉ
huy Quân đoàn 3 ngụy bỏ Biên Hòa chạy về Gò vấp. Trong lúc
đó, Quân đoàn 2 đã đưa trận địa pháo 130mm đến Nhơn Trạch,
bắn phá sân bay Tân Sơn Nhất và phát triển tiến công đánh chiếm
Chi khu quân sự Long Thành, Trường Sĩ quan Thiết giáp, làm tan
rã toàn bộ quân địch, làm chủ Căn cứ Nước Trong và khu vực lân
cận. Trên hướng đông nam, Quân đoàn 2 tổ chức lực lượng tiến
công Chi khu Đức Thạnh, Trung tâm huấn luyện Vạn BLiếp và làm
chủ thị xã Vũng Tàu.
Được chiến thắng Trảng Bom tạo đà, cánh quân hướng tây
bắc do Quân đoàn 3 phụ trách liên tục đột kích, thọc sâu khống
chế sân bay Tân Sơn Nhất, đánh chiếm Căn cứ Đồng Dù, tạo điều
kiện cho Sư đoàn Bộ binh 316 chuyển từ vây ép sang phản kích,
tiêu diệt phàn lớn các cụm quân địch phòng thủ vòng ngoài từ Cù
Chi qua Gò Dầu. Trên hướng bắc, Quân đoàn 1 phối hợp vód lực
lượng vũ trang địa phương tỉnh Bình Dương bao vây Căn cứ Phú
Lợi, đánh chiếm sân bay Ông Lĩnh, tiến về phía đông Lái Thiêu,
phá vỡ tuyến phòng thủ vòng ngoài của Sư đoàn 5 quân đội Sài
Gòn, bao vây5 cô lập Căn cứ Lai Khê. Cùng lúc đó, trên hướng tây
và tây nam, Đoàn 232 cùng lực lượng vũ trang địa phương tiến
công đánh thiệt hại nặng Sư đoàn 22 quân đội Sài Gòn, cắt đứt
Đường số 4, cô lập Sài Gòn với đồng bằng sông Cửu Long, đồng
thời, mở cửa mở đánh chiếm đầu cầu ở An Ninh, Lộc Giang trên
sông Vàm cỏ để đưa lực lượng đột kích chủ yếu là Sư đoàn 9 và
các đơn vị binh khí kỹ thuật qua sông. Mặc dù quân đội Sài Gòn
chống cự quyết liệt, nhưng các cánh quân với sức mạnh áp đảo,
đã thực hiện ngăn chặn, tiêu diệt và làm tan rã phần lớn lực lượng

4.9 Page 39

▲back to top
chù yếu của địch ở vòng ngoài, mở thông cửa cho các binh đoàn
chủ lực thọc sâu vào đúng nơi quy định. Phối hợp cùng bộ đội chủ
lực, lực lượng vũ trang và nhân dân các địa phương kịp thời nôi
dậy đập tan bộ máy kìm kẹp của địch, thành lập chính quyền cách
mạng, đồng thời, hỗ trợ tích cực cho các cánh quân nhanh chóng
đột phá vào trung tâm đầu não chính quyền Sài Gòn.
Nắm chắc thời cơ địch đang hoảng loạn và tan rã trên diện rộng,
Bộ Tồng Tư lệnh chỉ đạo Bộ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Mmh
nhanh chóng phát triển tiến công vào nội đô, tập trung lực lượng
đánh chiếm cơ quan đầu não chính quyền, quân đội Sài Gòn. Đối
với cánh quân hướng đông, Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo: ÍẾBỘ Chính
trị và Quân ủy Trung ương nhận thấy trong tình hình các hướng
phát triển thuận lợi, hướng đồng chí Lê Trọng Tấn hành động
càng nhanh càng tốtˈn và quyết định từ 16 giờ ngày 29 tháng 4
nãm 1975, cánh quân hướng đông do đồng chí Lê Trọng Tấn trực
tiếp chỉ huy mở đầu trận tổng tiến công vào Sài Gòn, các cánh
quân khác bắt đầu đột kích trên các hướng từ 5 giờ ngày 30 tháng 4
năm 1975.
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Tổng Tư lệnh và Bộ Tư lệnh
Chiến dịch, Tư lệnh cánh quân hướng đông lệnh cho Sư đoàn 341
cùng các đơn vị của Quân đoàn 4 và Quân đoàn 2 đẩy nhanh tốc
độ hành quân, phát huy sức mạnh của pháo binh, xe tăng đập tan
các cụm phòng ngự của địch trên đường hành quân, phối hợp và
tạo điêu kiện thuận lợi cho các hướng khác thực hiện tông công
kích vào nội đô Sài Gòn, đánh chiếm các mục tiêu then chốt như
Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn, sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ
Tư lệnh Biệt khu Thủ đô, Tổng nha Cảnh sát, dinh Độc Lập, Đài
Phát thanh Sài Gòn... Vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4
1. Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu, Lịch sử Bộ Tổng Tham mím
trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (ỉ954 - Ỉ975), Tập V(Ỉ973 -1975), Nxb Quân
đội nhân dân, Hà Nội, 2017, tr. 400.

4.10 Page 40

▲back to top
năm 1975, lá cờ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam được cắm trên nóc dinh Độc Lập, đánh dấu sự toàn
thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh. Phối hợp với đòn tiến công
vào nội thành Sài Gòn, quân và dân các địa phương miền Nam kết
hợp tiến công và nổi dậy giành quyền làm chủ, tiêu diệt và làm
tan rã lực lượng còn lại của địch, hoàn thành sự nghiệp giải phóng
miền Nam, thống nhất đất nước.
Trên cơ sở đánh giá chính xác tình hình lực lượng địch và
ta cùng những chuyển động nhanh chóng, phức tạp trong những
thời khắc cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,
Bộ Tổng Tư lệnh đã kịp thời tham mưu với Bộ Chính trị, Quân
ủy Trung ương xây dựng quyết tâm và kế hoạch chiến lược giải
phóng miền Nam. Cùng với những bước tạo thế, tạo lực, Bộ Tổng
Tư lệnh đã chỉ đạo các cơ quan hoàn chỉnh kế hoạch, quyết tâm
Chiến dịch Hồ Chí Minh và lựa chọn chính xác mục tiêu để thực
hiện trận then chốt mở màn chiến dịch, tạo đà cho cánh quân
hướng đông đẩy mạnh tiến công, cùng những cánh quân trên các
hướng phát huy sức mạnh binh chủng, quân chủng trong tác chiến
hiệp đồng quy mô lớn đập tan nỗ lực duy trì chiến tranh của chính
quyền, quân đội Sài Gòn, kết thúc thắng lợi 30 năm chiến tranh
cách mạng giải phóng dân tộc, thông nhât đât nước.
Trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong
giai đoạn cách mạng mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen,
Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tiếp tục kế thừa, phát huy
và vận dụng sáng tạo những kinh nghiệm chỉ đạo đối với Chiến
dịch Hồ Chí Minh trên hướng đông, chủ động làm tốt công tác
nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước
có chủ trương, đối sách kịp thời xử lý thắng lợi các tình huống,
không để bị động, bất ngờ, nhất là những vấn đề phức tạp, nhạy
cảm liên quan đến độc lập, chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo, lợi ích
quốc gia - dân tộc. Bộ Quốc phòng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị